تحلیل و راهکارهای ساماندهی و توانمند سازی سکونتگاه های غیررسمی شهر شیروان

امروزه یکی از چالش های عمده ناپایدار کننده شهری کشور گونه های شهرنشینی با مشکلات حاد موسوم به اسکان غیر رسمی یا حاشیه نشینی است. اصولا رشد سکونتگاه های غیررسمی در حاشیه و درون شهرها به دلیل حذف اقشار کم درآمد از نظام برنامه ریزی و یا لحاظ نکردن آنها به صورت فعال و به عنوان گروه های هدف در سیاست گذاری هاست. پژوهش حاضر به منظور شناسایی سکونتگاه های غیر رسمی و توانمندسازی آنها در سطح شهر شیروان با بهره گیری از منابع اسنادی و کتابخانه ای و تحلیل کمی و بر اساس پیمایش انجام شده است. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش مشاهده، مصاحبه و پرسشنامه می باشد. شناسایی و اولویت بندی پهنه های سکونت غیر رسمی شهر شیروان پس از استخراج شاخص های مورد نیاز از متون نظری به روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و با استفاده از نرم افزار EC انجام شده است. با توجه به حجم زیاد جامعه آماری از روش نمونه گیری تصادفی بهره گرفته شده است. بر این اساس ۱۰ درصد از قطعات مسکونی به عنوان نمونه انتخاب گردیده و پس از تکمیل پرسشنامه اطلاعات این قطعات به کمک نرم افزار SPSS و ArcGIS تحلیل گردیده است. جهت شناخت ظرفیت های محلی از روش بحث گروهی متمرکز (FGD) در سطح محلات هدف بهره گیری شده است. پس از تحلیل یافته ها با استفاده از ماتریس سوات، راهبردها و برنامه های کلان به منظور ارتقای کیفیت سکونت در محلات، هدف رفع تبعیض در خدمات رسانی شهری و نیز فراهم آوردن زمینه توانمندسازی محلات پرداخته شده است. یافته ها نشانگر آن است که در شهر شیروان ۴ محله در محدوده شهر دچار مشکلاتی نظیر فقر شهری و سکونتگاه غیر رسمی و دارای اولویت مداخله می باشند که در راستای دستیابی به اهداف توسعه پایدار راهبردها و پروژه های اجرایی با تعیین برنامه زمانی و اولویت اجرا تعیین گردید.

کلیدواژه ها:

اسکان غیر رسمی ، ساماندهی ، توانمندسازی ، فقر شهری ، بهسازی سکونتگاه ها ، توسعه پایدار