واکاوی عوامل موثر بر بروز ناامنی آبی در سطح شهرها

در حال حاضر از هر ۴ نفر ساکن جهان ۳ نفر در کشورهای ناامن از منظر آب زندگی می کنند که این مسئله یک نگرانی عمده محسوب می شود. طوری که امروزه ناامنی آبی ارزش ها و کارکردهای بوم شناختی، اجتماعی و اقتصادی شهرهای جهان را مختل نموده است. ناامنی آبی به وضعیتی اطلاق می شود که در آن ظرفیت های جامعه در دسترسی پایدار به مقدار آب موردنیاز و کافی با سطح کیفیت مطلوب برای تداوم امرار معاش، رفاه و توسعه اقتصادی- اجتماعی با حصول اطمینان از توانایی مقابله با مخاطرات آبی و نیز حفاظت از زیست بوم ها در شرایطی که صلح و ثبات سیاسی برقرار شود محدود یا تهدید می شود. بایستی گفت که این مفهوم مسئله ای چندبعدی است که هم افزایی عوامل طبیعی، فنی، اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی آن را تشدید می نماید. از این منظر شناخت صحیح و عمیق این عوامل پایه ای ضروری برای ایجاد راهکارهای کارشناسی و سیاست گذاری های موثر است. به همین منظور پژوهش حاضر در راستای واکاوی عوامل موثر بر بروز ناامنی آبی در سطح شهرها انجام گرفته است. بدین ترتیب این پژوهش از حیث روش پژوهشی کیفی، به لحاظ هدف پژوهشی کاربردی و به لحاظ ماهیت پژوهشی -توصیفی- تحلیلی است؛ بنابراین در این پژوهش پس از مرور مبانی های مرتبط با روش کیفی و تحلیل محتوای پژوهش های مختلف به بررسی عوامل موثر بر بروز ناامنی آبی در سطح شهرها مبادرت شده است. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که بحران آب، تغییرات اقلیمی، افزایش جمعیت و رشد شهرنشینی در جهان، مدیریت متفرق منابع آب و توسعه اقتصادی و تغییر الگوی مصرف از عوامل موثر بر بروز ناامنی آبی در سطح سکونتگاه های شهری محسوب می شوند. در نتیجه تحلیل عمیق و نظام مند این عوامل می تواند به مدیران شهری و سیاست گذاران کمک کند تا راهکارهای کارآمد جهت کاهش ناامنی های آبی، بهبود بهره برداری از منابع محدود و ارتقا شاخص های امنیت و سلامت آب را در سطح شهرها ارائه دهند.

کلیدواژه ها:

بحران آب ، تغییرات اقلیمی ، کم آبی ، مدیریت متفرق منابع آب ، تغییر الگوی مصرف ، ناامنی آبی