تحلیل مکانی-زمانی MRT در واحد همسایگی: بهینه سازی آسایش حرارتی و کیفیت خرداقلیمی مورد مطالعه شهر جدید امیرکبیر

رشد سریع شهرنشینی در شهرهای جدید، ایران چالش های خرد اقلیمی قابل توجهی به ویژه در زمینه آسایش حرارتی، ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل مکانی زمانی دمای میانگین تشعشعی (MRT) در مقیاس واحد همسایگی شهر جدید امیرکبیر انجام شد و شرایط حرارتی موجود را بررسی و راهکارهای طراحی اقلیم محور برای ارتقای زیست پذیری فضاهای باز ارائه کرد. داده های کالبدی و اقلیمی فصول مختلف با استفاده از شبیه سازی ENVI-met تحلیل شدند. نتایج نشان داد که در وضعیت کنونی نواحی با تراکم کالبدی بالا و کمبود پوشش گیاهی به ویژه در ساعات اوج تابش خورشیدی (۱۱:۰۰ تا ۱۶:۰۰) با مقادیر MRT تا ۷۰ درجه سانتی گراد مواجه هستند که منجر به تشکیل جزایر حرارتی موضعی و کاهش ۳۰ درصدی استفاده از فضاهای عمومی می شود. در طرح پیشنهادی مداخلات اقلیمی شامل افزایش پوشش گیاهی بومی، تعبیه سایه اندازهای ترکیبی و استفاده از مصالح با آلبدوی بالا بود که میانگین MRT را تا ۱۵ درجه کاهش داده و نواحی بحرانی حرارتی را از ۴۰ به ۸ درصد تقلیل داد؛ همچنین ساعات بهره برداری از فضاهای باز تا ۳۵ درصد افزایش یافت. تحلیل های آماری (۰.۷۹ =) اثر بخشی این راهکارها را در متعادل سازی توزیع حرارتی فصلی تایید کردند. این مطالعه ابزار تحلیل MRT را به عنوان راهنمایی عملی برای برنامه ریزی شهری پایدار معرفی می کند که می تواند مصرف انرژی سرمایشی را تا ۱۸ درصد کاهش دهد و تعاملات اجتماعی و کیفیت زیست پذیری فضاهای عمومی را تقویت کند. یافته ها الگویی قابل استفاده برای شهرهای جدید با اقلیم خشک ارائه می دهند و پیشنهاد می کنند که پژوهش های آینده بر پایش بلادرنگ، مدلسازی پیشرفته و تحلیل اثرات طراحی اقلیمی متمرکز باشند.

کلیدواژه ها:

دمای میانگین تشعشعی (MRT) ، آسایش حرارتی ، طراحی اقلیم محور ، پوشش گیاهی بومی ، زیست پذیری شهری