برنامه ریزی شهری تاب آور با رویکرد مدیریت هوشمند بحران در کلان شهرها

با افزایش فراوانی و شدت بحران های طبیعی و انسان ساز در کلان شهرهای ایران ضرورت بازنگری در مدل های سنتی برنامه ریزی شهری بیش از پیش احساس می شود. در این راستا مفهوم تاب آوری شهری به عنوان یکی از محورهای اصلی توسعه پایدار شهری مطرح شده است. تاب آوری شهری به معنای توانایی شهر برای پیش بینی، جذب، سازگاری و بازیابی از پیامدهای بحران ها است. در این مقاله به نقش فناوری های هوشمند از جمله سامانه های پایش لحظه ای، شبکه های سنجش اینترنت اشیاء (IoT)، سامانه های اطلاعات جغرافیایی (GIS) و مدل های شبیه سازی بحران در تقویت تاب آوری شهری پرداخته می شود. همچنین به ضرورت طراحی ساختارهای مدیریتی میان بخشی و آموزش شهروندی برای ارتقای رفتارهای واکنشی و تطبیقی اشاره می گردد. در چارچوب برنامه ریزی هوشمند داده های شهری باید به صورت یکپارچه تحلیل و در تصمیم سازی های مکانی و کالبدی لحاظ شوند تا از تکرار بحران ها جلوگیری گردد. کلان شهرهایی مانند شیراز، تهران و تبریز با توجه به ساختار کالبدی و جمعیتی خود می توانند الگوهای بومی مدیریت بحران هوشمند را توسعه دهند. در نهایت تحقق شهر تاب آور مستلزم هم افزایی بین مدیریت شهری، سازمان های امدادی، بخش خصوصی و شهروندان آگاه است.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی ، تاب آور ، مدیریت بحران ، شهر هوشمند ، اینترنت اشیاء ، GIS ، تاب آوری شهری ، کلان شهر