روش شناسی مبتنی بر تحلیل تصمیم گیری چند معیاره برای انتخاب چارچوبهای نظری در طراحی معماری زمینه گرا

انتخاب چارچوب نظری مناسب در طراحی معماری زمینه گرا، به ویژه در بافتهای تاریخی، نقشی تعیین کننده در کیفیت مداخلات معاصر دارد. با این حال، این انتخاب در عمل اغلب مبتنی بر قضاوتهای شهودی معماران و فاقد سازوکارهای شفاف و قابل تکرار است. پژوهش حاضر با هدف کاهش این گسست میان نظریه و عمل یک روش شناسی ساختار یافته برای انتخاب چارچوبهای نظری معماری زمینه گرا ارائه می دهد که بر تلفیق تحلیل تصمیم گیری چند معیاره (MultiCriteria Decision Making) و ماتریس ارزیابی وزن دار (Weighted Evaluation Matrix) استوار است. در این روش ابتدا ویژگیهای مادی، فرهنگی و پدیدارشناختی زمینه از طریق تحلیل نظام مند سایت شناسایی شده و سپس معیارهای ارزیابی متناسب با این ویژگیها تعریف و وزن دهی می گردند. در گام بعد چارچوبهای نظری اصلی معماری زمینه گرا بر اساس این معیارها امتیازدهی شده و شاخص شایستگی هر چارچوب محاسبه می شود. به منظور ارزیابی کارایی و قابلیت تعمیم روش پیشنهادی این رویکرد در سه بافت تاریخی متفاوت در شهرهای پراگ، یزد و کیوتو به کار گرفته شده است. نتایج نشان می دهد که روش پیشنهادی می تواند با حفظ شفافیت و سادگی چارچوب نظری متناسب با شرایط خاص هر زمینه را شناسایی کرده و به تصمیم گیری های طراحی مبتنی بر منطق و شواهد کمک کند. این رویکرد به ویژه در بسترهای آموزشی و حرفه ای معماری می تواند جایگزینی برای انتخاب های صرفا شهودی و غیرقابل دفاع نظری فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

معماری زمینه گرا ، تصمیم گیری چند معیاره ، ماتریس ارزیابی ، بافت تاریخی