احیای معماری ایرانی - اسلامی در عصر هوش مصنوعی از هندسه قدسی تا طراحی الگوریتمی

در دهه ی اخیر، پیوند میان معماری و هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهمترین تحولات نظری و فنی در قلمرو طراحی معاصر مطرح شده است. اما در ایران مسئله ای که کمتر بدان پرداخته شده چگونگی انطباق این فناوری نوین با مبانی هویتی و فلسفی معماری ایرانی - اسلامی است. پژوهش حاضر با رویکردی نظری - تحلیلی به بررسی امکان احیای هندسه قدسی در بستر طراحی الگوریتمی می پردازد و نشان می دهد که اصول بنیادین معماری سنتی ایران نه تنها با منطق داده محور هوش مصنوعی در تضاد نیست بلکه می تواند چارچوبی معرفتی برای هدایت آن باشد. بر اساس یافته های تحقیق در صورتی که فرایند طراحی الگوریتمی بر مبنای مفاهیمی چون نظم قدسی، تقارن معنوی و توازن درونی هدایت شود خروجی های هوشمند می توانند بازتابی نوین از زیبایی شناسی قدسی در قالب معماری معاصر باشند. هدف این پژوهش ارائه مدلی تلفیقی از طراحی معماری است که در آن هوش مصنوعی نه جایگزین خلاقیت انسانی، بلکه بازتاب خرد سنتی در بستر دیجیتال است. نتایج تحقیق نشان می دهد که آینده ی معماری ایرانی، در گرو همنشینی حکمت سنتی با الگوریتم های یادگیرنده است؛ جایی که فرم، معنا و فناوری در ساختاری واحد به هم می پیوندند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، معماری ایرانی - اسلامی ، هندسه قدسی ، طراحی الگوریتمی ، زیبایی شناسی هوشمند ، بازآفرینی فرهنگی