واکاوی الگوهای معماری اسلامی ایرانی- با استفاده از ابزارهای طراحی پارامتریک جهت دستیابی به هویت معماری معاصر در مشهد

در دهه های اخیر معماری معاصر شهر مشهد در مواجهه با رشد سریع شهری و غلبه رویکردهای سوداگرانه دچار بحران هویت و گسست از ریشه های غنی فرهنگی و تاریخی خود شده است. این پژوهش با هدف ارائه راهکاری نوآورانه برای پیوند مجدد میان سنت و مدرنیته در معماری این کلان شهر مذهبی تدوین شده است. مسئله اصلی، چگونگی بهره گیری از اصول بنیادین و مفهومی الگوهای معماری اسلامی ایرانی نه از طریق تقلید صرف بلکه با بازآفرینی آنها در قالبی معاصر است. رویکرد، پژوهش ترکیبی (Mixed-Method) است که در بخش کیفی با استفاده از روش تاریخی تفسیری به تحلیل و کدگذاری اصول فضایی و هندسی الگوهایی نظیر حیاط، مرکزی هندسه و فضاهای سه گانه پرداخته و در بخش کمی توسعه ای این اصول را به الگوریتم های محاسباتی در محیط طراحی پارامتریک نرم افزار (گرس هاپر) ترجمه می کند. یافته ها نشان می دهد که ابزارهای پارامتریک ظرفیت بالایی برای تبدیل منطق و قواعد حاکم بر معماری سنتی به یک سیستم طراحی مولد و پویا دارند. این سیستم قادر است با دریافت پارامترهایی نظیر شرایط اقلیمی مشهد و نیازهای عملکردی، امروز فرم ها و فضاهای معماری نوینی خلق کند که همزمان نوآورانه و دارای هویت زمینه گرا هستند. نتیجه گیری این پژوهش ارائه یک چارچوب روش شناختی است که به معماران و طراحان شهری امکان می دهد تا به جای کپی برداری، ظاهری به بازآفرینی عمیق و مفهومی هویت معماری اسلامی ایرانی در پروژه های معاصر مشهد بپردازند.

کلیدواژه ها:

طراحی پارامتریک ، هویت معماری ، معماری اسلامی ایرانی ، معماری معاصر ، مشهد