شناخت نظام معماری و کالبدی مسجد جامع گلپایگان

مسجد جامع گلپایگان یکی از شاخص ترین نمونه های معماری مذهبی دوره سلجوقی در ایران است که در آن می توان تداوم سنت های معماری ایرانی - اسلامی را در قالبی منسجم و متناسب با بستر فرهنگی و اقلیمی مشاهده کرد. این پژوهش با هدف شناخت نظام معماری و کالبدی مسجد به تحلیل عناصر سازنده آن از منظر ساختار فضایی، تناسبات هندسی، ساز و کار سازه ای و ارتباط میان فضاهای عبادی و پیرامونی می پردازد. روش تحقیق بر پایه مطالعات میدانی، بررسی منابع تاریخی و تحلیل تطبیقی با دیگر مساجد هم دوره است. یافته ها نشان می دهد که نظام کالبدی مسجد بر پایه محور قبله، سازمان دهی سلسله مراتب فضایی و بهره گیری از الگوی چهار ایوانی شکل گرفته است. همچنین پیوند میان فرم، عملکرد و معنا در این بنا گواهی بر نگرش عمیق معماران ایرانی به مفهوم توحید در کالبد معماری است.

کلیدواژه ها:

مسجد جامع گلپایگان ، نظام کالبدی معماری ، سلجوقی ، سازمان فضایی معماری ایرانی - اسلامی