نقش نحوه طراحی مرکز دستبافته های بومی یزد در توسعه اشتغال و ارتقاء فرهنگ

صنایع دستی به عنوان بخشی از اقتصاد خلاق نقشی اساسی در ایجاد اشتغال پایدار و پاسداشت هویت فرهنگی ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف تبیین راهبردهای طراحی مرکز تخصصی دستبافته های بومی در یزد با تاکید بر معماری بومی و کارکردهای فرهنگی، آموزشی و اقتصادی انجام شده است. این مطالعه از نظر رویکرد کیفی و بر اساس روش مطالعه موردی اجرا شد. جامعه پژوهش شامل مدیران، استادکاران، فعالان صنایع دستی، کارشناسان حوزه فرهنگ و معماری و سیاست گذاران محلی بود که با روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته گروه کنونی و مشاهده میدانی گردآوری و با روش تحلیل مضمون براون و کلارک (۲۰۲۱) بررسی گردید. یافته ها نشان داد طراحی مرکز با سه محور کلیدی - توسعه اشتغال و کارآفرینی، تقویت هویت و فرهنگ بومی و ارتقاء تعاملات اجتماعی - توانسته است پیوندی میان آموزش، تولید، بازار و فرهنگ برقرار کند. تلفیق معماری بوم گرا با فناوری های نوین نه تنها به افزایش درآمد و امنیت اقتصادی فعالان این حوزه انجامیده است بلکه موجب پویایی هویت و انسجام اجتماعی جامعه محلی نیز شده است. این نتایج با مبانی نظری توسعه پایدار، اقتصاد خلاق و معماری هویت محور و همچنین پژوهش های داخلی و بین المللی همخوانی دارد. پژوهش حاضر الگویی کاربردی برای طراحی مراکز صنایع دستی در دیگر نقاط ایران ارائه می دهد و پیشنهاد می کند سیاست گذاران و معماران رویکرد ترکیبی معماری بومی و فناوری را در برنامه های توسعه شهری و فرهنگی مد نظر قرار دهند.

کلیدواژه ها:

دستبافته های بومی ، معماری بومگرا ، اشتغال پایدار ، اقتصاد خلاق ، یزد