ارزیابی شاخصهای معماری زیرو انرژی در طراحی فضاهای مسکونی منطقه یک تهران با رویکرد بومی سازی الگوهای پایدار

این پژوهش به بررسی شاخصهای معماری کم مصرف در طراحی فضاهای مسکونی منطقه یک تهران (نیاوران، تجریش و ولنجک، زعفرانیه) با رویکرد بومی سازی الگوهای پایدار پرداخت. هدف ارزیابی کارایی شاخصهای پایدار جهت گیری، بنا، عایق بندی مصالح محلی، سامانه های خورشیدی، تهویه (طبیعی) و شناسایی موانع بومی سازی بود. داده ها از تحلیل عددی مصرف انرژی با روش های محاسباتی پیشرفته، پرسشنامه ۱۵۰ نفر از ساکنان و مصاحبه با ۱۵ معمار گردآوری شد. یافته ها نشان داد که جهت گیری جنوب غربی با ۵۵ درصد کاهش مصرف انرژی (۳۶ کیلووات ساعت بر مترمربع) در نیاوران و زعفرانیه، عایق بندی با پشم سنگ (۵۱ درصد، کاهش ۳۹ کیلووات ساعت بر مترمربع) در ولنجک و تجریش و مصالح محلی مانند خشت و سنگ لاشه (۴۸ درصد، کاهش ۴۲ کیلووات ساعت بر مترمربع) در نیاوران کارآمد بودند. تهویه طبیعی با حیاط مرکزی (۴۳ درصد کاهش) در نیاوران موثر بود اما در تجریش به دلیل تراکم بالا محدود شد. سامانه های خورشیدی به دلیل هزینه بالا (۳۹ درصد کاهش) کم اثر بودند. رضایت ساکنان از جهت گیری (۸۸ درصد) و مصالح محلی (۷۹ درصد) بالا بود، اما هزینه های اولیه (۷۸ درصد) و کمبود فناوری بومی (۶۲ درصد) موانع اصلی بودند. مصاحبه ها پتانسیل خشت و حیاط مرکزی را تایید کردند. مقایسه با مطالعات داخلی نشان داد که بومی سازی در بافت مرفه منطقه یک چالش های اقتصادی و زیرساختی بیشتری دارد. پیشنهاد شد توسعه مصالح بومی پیشرفته، مشوق های مالی و آموزش معماران مصرف انرژی را به استانداردهای کم مصرف نزدیک کند.

کلیدواژه ها:

معماری زیرو انرژی ، بومی سازی ، منطقه یک تهران ، مصالح بومی ، حیاط مرکزی ، پایداری ، اقلیم