بررسی ساختار و توزیع رنگ در نقوش کاشی های کاخ گلستان در دوره قاجار

دوره قاجار را می توان دوره نوآوری و شروع تحولات جدید در هنر و معماری ایران دانست. از جمله این تحولات رابطه فزاینده و مراودات مختلف با غرب است که به دنبال ورود دانش ها و علوم جدید به ایران شاهد تاثیرات ویژه این امر بر هنر و معماری و به ویژه بر تزئینات بناها در دوره قاجار هستیم. هنر قاجار با قرار گرفتن در سیر انتقالی از سنت گرایی به مدرنیته، دارای ویژگی هایی در زمینه محتوا و ماده است که همین موضوع باعث جذابیت مطالعاتی آن شده است. در این راستا کاخ گلستان نیز با الهام از بناهای اروپایی اولین و بهترین نمونه از ترکیب سبک غربی و ایرانی است که امروزه به عنوان یکی از شاهکارهای هنر و معماری ایران مطرح می شود. کاشی کاری نیز یکی از برجسته ترین آرایه های تزیینی در هنر و معماری ایرانی است و ایوان تخت مرمر و خلوت کریم خانی نیز به دلیل برخورداری از دیواره های پوشیده از کاشی به عنوان یک شاهکار و دنیایی از نقش و رنگ تلقی می شود. بازنمایی رنگ های به کار گرفته شده در این هنر تزیینی بسترساز خلق آثار هنری جدید در حوزه های گرافیک، طراحی داخلی، طراحی پارچه و لباس، سفال و... شده است. هدف این پژوهش بررسی ساختار و چگونگی توزیع رنگ در نقوش کاشی های کاخ گلستان است. پرسش های اصلی این پژوهش عبارت اند از: ۱. ساختار و چگونگی توزیع رنگ در نقوش کاشی های این دوره خصوصا کاخ گلستان چیست؟ ۲. هنرمند قاجاری از چه سیستم رنگی در تزیین کاشی ها سود جسته است؟ نوع پژوهش نظری - کاربردی و روش تحقیق این پژوهش توصیفی - تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و مشاهده ای است. یافته های این پژوهش نشان داد که کاشی های متنوع و رنگارنگ این کاخ به هفت دسته کلی تقسیم می شوند و پالت رنگی کاشی های استفاده شده در معماری داخلی این کاخ فام های گرم است.

کلیدواژه ها:

معماری داخلی ، نقوش ، تزیینی ، رنگ ، قاجار ، کاخ گلستان