بررسی تطبیقی نمودهای معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی و تاثیر آن بر توسعه پایدار

در دهه های اخیر بحران های زیست محیطی، از بین رفتن هویت شهری و گسترش شهرهای بی روح ضرورت بازنگری در الگوهای معماری و شهرسازی را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی به عنوان نظام هایی که مبتنی بر اصول اخلاقی، زیست محیطی و اجتماعی شکل گرفته اند ظرفیت های مهمی برای بازتعریف توسعه پایدار در جوامع معاصر دارند. هدف این مقاله بررسی تطبیقی نمودهای معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی و تحلیل تاثیر آنها بر ابعاد مختلف توسعه پایدار است. روش تحقیق مبتنی بر مرور نظام مند منابع علمی بین المللی، تحلیل محتوای مفهومی و مقایسه تطبیقی است. یافته ها نشان می دهد که اصول بنیادین معماری اسلامی نظیر اعتدال، عدالت فضایی، محرمیت، استفاده از منابع بومی، احترام به طبیعت و مشارکت اجتماعی با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل در زمینه های زیست محیطی، اجتماعی و فرهنگی هم راستا هستند. علاوه بر این مطالعه تطبیقی نمونه هایی از شهرهای تاریخی اسلامی مانند اصفهان، فاس، قاهره و استانبول نشان می دهد که این شهرها با بهره گیری از ساختارهای ارگانیک، اقلیم گرایی هوشمندانه و طراحی انسان محور توانسته اند پایداری بلندمدت را تحقق بخشند. در نتیجه بازخوانی اصول سنتی و اسلامی در شهرسازی معاصر می تواند به عنوان راهبردی موثر در دستیابی به توسعه شهری پایدار و هویت مند تلقی گردد.

کلیدواژه ها:

معماری ، اسلامی ، شهرسازی سنتی ، توسعه پایدار ، هویت شهری ، معماری بومی