بررسی فرایند بهسازی و مرمت ابنیه تاریخی در بافت های فرسوده شهری

ابنیه تاریخی به عنوان نمادهای هویت فرهنگی در بافت های فرسوده شهری ارومیه با تهدیدات تخریب و فرسودگی مواجه اند. این پژوهش با هدف بررسی فرایند بهسازی و مرمت این بناها، چالش ها و راهکارهای عملی برای حفاظت از میراث فرهنگی و احیای بافت های فرسوده را تحلیل کرد. با روش ترکیبی کیفی-کمی ۶ پروژه مرمتی (۳ خانه تاریخی، ۲ مسجد، ۱ حمام) بررسی و شبیه سازی های سازه ای با SAP۲۰۰۰ انجام شد. داده ها از طریق پرسشنامه (۳۰ متخصص)، مصاحبه (۸ کارشناس و ساکن محلی) و مشاهدات میدانی جمع آوری شدند. یافته ها نشان داد که ناهماهنگی نهادی، کمبود نیروی متخصص و استفاده از مصالح نامناسب مانند سیمان، مرمت را تا ۳۰ درصد مختل کرده است. دیوارهای خشتی ۴۰ درصد ظرفیت باربری خود را از دست داده اند اما ملات آهکی پایداری را ۲۵ درصد بهبود بخشید. فناوری BIM مستندسازی را ۳۵ درصد ارتقا داد ولی کمبود آموزش مانع شد. مرمت دو خانه تاریخی گردشگری را ۲۵ درصد افزایش داد، اما تغییر کاربری نامناسب یک بنا ۳۰ درصد تزئینات را تخریب کرد. مصالح سنتی دوام را تا ۲۰ سال افزایش داد، اما دسترسی محدود هزینه ها را ۱۵ درصد بالا برد. مشارکت جامعه محلی تنها ۲۰ درصد بود. این پژوهش چارچوبی برای هماهنگی نهادی، آموزش BIM و تدوین استانداردهای بومی پیشنهاد می دهد که به حفاظت از میراث، توسعه گردشگری و بازآفرینی پایدار شهری کمک می کند. نتایج برای مرمتگران، معماران و سیاست گذاران ارومیه و شهرهای مشابه کاربردی است.

کلیدواژه ها:

ابنیه ، تاریخی ، مرمت حفاظتی ، بافت فرسوده ، فناوری BIM