تبیین الگوی پایداری معنوی در معماری معاصر با بازخوانی حکمت نور و آب در الگوواره سقاخانه

بحران های محیط زیستی عصر حاضر به ویژه در حوزه مصرف انرژی و منابع آب ریشه در گسست از نگرش قدسی به طبیعت دارد. در سنت فکری و هنری تمدن اسلامی نور و آب به عنوان نمادهای تجلی وجود مطلق و رحمت الهی فهم می شدند. این مقاله با هدف طراحی یک چارچوب عملی مبتنی بر این حکمت سنتی برای مواجهه با بحران های معاصر از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد تفسیری تلفیقی بهره می برد. یافته ها منجر به ارائه یک الگوی سه سطحی شده است: در سطح خرد، طراحی فضاهای «آیین مند پایدار» که مصرف را به تجربه ای معنادار تبدیل می کند؛ در سطح میانی، بازسازی روایت های آموزشی مبتنی بر امانت داری؛ و در سطح کلان الهام بخشی برای سیاست هایی که حقوق طبیعت را به رسمیت می شناسند. این مطالعه نشان می دهد که تلفیق خرد سنتی با فناوری پایدار نه تنها ممکن بلکه ضروری هم است و می تواند گذار از الگوی «مصرف کننده» به «حافظ طبیعت» را ممکن سازد.

کلیدواژه ها:

حکمت ، اشراق ، نور و آب ، معماری پایدار ، معنویت و محیط زیست ، سقاخانه ، بحران انرژی