بررسی کاربردعکس درتزیین اتاق نصرت در اواخر دورهی قاجار مورد پژوهی شهر شیراز

بخشی از حافظه و دانش گذشته و حال ما حاصل ثبت تصویرهایی است که توسط رسانه ی نقاشی خلق شده است. این فرآیند در طی دو قرن گذشته بر عهده ی دوربین عکاسی قرار گرفت. دوربین ابزاری برای ثبت آنچه در حوزه ی عمومی و فضای تعاملات شهری رخ می دهد می باشد. واکاوی تاریخی عکس های دوره گذشته و بررسی نشانه ها، نمادها و عناصر درونی آن منتج به گشایش رمزگان این تصاویر و کارکرد تاریخی - اجتماعی عکاسی خواهد شد. در اینجا عکس های تاریخی در کنار مباحث فنی و نظری در حوزه عکاسی پتانسیل خود را به عنوان اسنادی در پژوهش های بینارشته ای نشان می دهند. تصاویر هنگامی که در فضای عمومی نشر می یابند، جایی که مکان نمایش های شهری، برگزاری جشن ها و سوگواری های مذهبی، محل تبادل و تعامل شهروندان است، قابلیت خوانشی متفاوت از خود را بروز می دهند. تاق نصرت و مراسمی که به واسطه آن اجرا می شود نقش عرصه ی عمومی شهری را دارد که شهروندان از مراسم و فضای نمایشی آن بهره می برند. در این مقاله و در بررسی تاریخی - اجتماعی عکس های برخی مراسم حکومتی و مذهبی اواخر دوره ی قاجار شهر شیراز از روش شناسی تحلیل تصویر و مطالعات فرهنگ دیداری بهره گرفته شده و روش تحقیق توصیفی - تحلیلی است. پرسش مدنظر در نحوه استفاده از تاق نصرت و در نتیجه تزیینات سنتی - ایرانی آن، فرش، تابلوی نقاشی و در کنار آن - عکس عنصر فرنگی - که شکلی از گالری و نمایشگاه عمومی است مطرح می شود. یافته ها نشان می دهند که گالری تاق نصرت به عنوان عرصه عمومی در عمومیت بخشی و آشنایی مردم با هنرهای سنتی و نیز عکس که خود مولود غرب است در هر سطحی موثر بوده است. این تعاملات در دراز مدت بر سواد بصری جامعه می افزاید.

کلیدواژه ها:

تاق نصرت ، عکس ، فرهنگ دیداری ، دوره قاجار