تحلیل دید همزمانی در نقاشی های منسوب به محمد سیاه قلم با موضوع حیوان

نقاشی های منسوب به محمد سیاه قلم تاکنون با اهداف و رویکردهای مختلفی مورد مطالعه ی هنرپژوهان جهان قرار گرفته است و در این بین برخی با استناد به تعداد محدودی از این آثار به زاویه دید ابتکاری و بهره گیری همزمان از چند وجه گوناگون در نقاشی های منسوب به این هنرمند اشاره داشته اند، اما اثبات چنین ادعایی نیازمند پژوهشی اختصاصی است تا بتواند به نتیجه ای بر پایه ی مستندات کافی دست یابد و ابهاماتی همچون اتفاقی بودن این طراحی ها را برطرف نماید. در این راستا پژوهش پیش رو به روش توصیفی تحلیلی و با هدف تحلیل دید همزمانی در نقاشی های منسوب به محمد سیاه قلم با موضوعات حیوانی به مطالعه ی این آثار پرداخته است و نتایج به دست آمده حاکی از آن است که هنرمند در طراحی عناصر مشخصی از چند زاویه دید گوناگون به طور همزمان بهره گرفته است همچنین بر پایه ی تکرار این عناصر، می توان گفت که طراحی اتفاقی نیز در کار نبوده است. شیوه ی به کارگیری مفهوم همزمانی در این آثار برخلاف ادعای پژوهشگران، پیشین با به کارگیری این مفهوم در آثار هنرمندان سبک کوبیسم که شامل بر هم نهادن زوایای مختلف یک طرح، است مشابهت نداشته و با نوعی عادی سازی و اتصال طبیعی سازی شده ی وجوه همراه است. همچنین نحوه ی بهره گیری از این مفهوم در آثار منسوب به محمد سیاه قلم با روش طراحی چندنمودی و فضاسازی چندساحتی که پیش تر در سایر آثار نقاشی ایرانی مورد تحلیل قرار گرفته است نیز مغایرت دارد.

کلیدواژه ها:

محمد سیاه قلم ، دید هم زمانی ، زاویه دید ، ترکیبی ، موضوعات حیوانی