کتیبه عامل تزیینی و پیام رسانی در معماری تیموری

کتیبه در معماری ایران یکی از مهمترین تزیینات رایج به حساب می آید که عموما وظیفه پیام رسانی را برعهده دارد اما نقش کتیبه در معماری به خصوص معماری تیموری به پیام رسانی صرف منتهی نشده و وظایف دیگری را نیز بر دوش دارد. در این نوشته به نقش های دیگر کتیبه در بناهای تیموری اشاره شده و برخی از آنها را توضیح می دهد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است، در جمع آوری داده ها از سیوه کتابخانه ای و پیمایشی استفاده شده است. بناهایی با تنوع کارکردی هم چون مسجد، مقبره و مدرسه مورد مطالعه قرار گرفته تا حیطه مطالعه افزایش یافته و بناهای بیشتری را شامل شود. تجزیه و تحلیل داده ها در این تحقیق به صورت کیفی به انجام رسیده است. نتایج نشان می دهد که کتیبه ها علاوه بر پیام رسانی نقش بسیار عمده ای در تزیین بناها نیز دارند. علاوه بر این عموما این تزیینات پیام رسان با توجه به فرم پیچیدگی و جایگاهی که قرار می گیرند بیان هایی رمزی و سمبلیک را نیز ارائه کنند که به طور غیر مستقیم در ذهن بانی و سازنده بنا شکل گرفته است. در این میان می توان به واژگان مقدسی اشاره کرد که در اکثر بناهای آرامگاهی و مسجد و مدرسه در این دوره ذکرگونه به کار گرفته می شوند تا هم فضای مورد نظر را معنوی کرده و هم به جایگاه مذهبی و الهی بانیان و سازندگان اشاره نمایند.

کلیدواژه ها:

معماری ، تیموری ، کتیبه ، تزیین ، پیام رسانی ، معانی سمبلیک