بررسی زیباشناسی خط نستعلیق و چگونگی استفاده از آن برای معماری ابنیه های دوره صفویه و قاجاریه

خط نستعلیق به عنوان یکی از شاخص ترین نمودهای هنری در خوشنویسی ایرانی، نه تنها در آثار مکتوب بلکه در عناصر تزئینی معماری نیز جایگاه ویژه ای دارد. این پژوهش با هدف تحلیل و بازشناسی کاربست خط نستعلیق در تزیینات معماری دوره های صفویه و قاجار انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و با مطالعه نمونه های شاخص از آثار معماری این دوره ها شیوه های به کارگیری خط در ترکیب بندی، انحناها و زیبایی شناسی کلی فضا بررسی گردید. یافته ها نشان می دهد که خط نستعلیق فراتر از نقش تزئینی، صرف در پیوند میان مفاهیم عرفانی و فرهنگی و نیز در خلق وحدت در هنر اسلامی تاثیرگذار بوده است. بدین ترتیب خط نستعلیق به عنوان یکی از عناصر برجسته تزیینی در شکل گیری فضای معنایی معماری ایرانی اسلامی نقشی مهم ایفا کرده است. نتایج نشان می دهد خط نستعلیق نه تنها در تزیینات معماری کارکرد زیبایی شناختی داشته بلکه در انتقال مفاهیم فرهنگی و دینی نیز موثر بوده است.

کلیدواژه ها:

معماری ایرانی - اسلامی ، دوره صفویه ، دوره قاجاریه ، تزئینات خط نستعلیق ، زیباشناسی