تحلیل نشانه شناختی نقاشی «شهادت چله» اثر پیرو دلا فرانچسکا بر اساس روش آیکونولوژی پانوفسکی

این مقاله با هدف واکاوی نشانه شناختی نقاشی «شهادت چله» اثر پیرو دلا فرانچسکا با تکیه بر روش سه لایه ی آیکونولوژی اروین پانوفسکی و رویکرد نشانه شناسی تصویری به تحلیل این اثر می پردازد. در این پژوهش نشان داده می شود که چگونه پانوفسکی با عبور از سطوح ظاهری، اثر به لایه های عمیق معنایی که در بستر تاریخی، سیاسی و فرهنگی عصر رنسانس نهفته است دست می یابد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها با مطالعه ی کتابخانه ای و بازخوانی انتقادی منابع فراهم آمده اند. یافته ها حاکی از آن است که این نقاشی نه تنها یک روایت دینی، بلکه بیانیه ای سیاسی-تبلیغاتی برای تبرئه ی خاندان مونتفلتره و مشروعیت بخشی به حکومت فدریکو دا مونتفلتره است، همچنین تطبیق روش پانوفسکی با رویکرد نشانه شناسی گویای آن است که اثر هنری به مثابه یک «نظام نشانه ای» چندلایه عمل می کند که درک آن مستلزم رمزگشایی کردن رمزگان فرهنگی و تاریخی است. این پژوهش در نهایت نشان می دهد که خوانش آیکونولوژیک پانوفسکی با آشکارسازی لایه های پنهان معنایی نه تنها ابهامی دیرپا در تاریخ هنر را برطرف می سازد، بلکه الگویی کارآمد برای تحلیل گفتمان قدرت در آثار به ظاهر دینی ارائه می دهد. از این منظر شهادت چله به نمونه ای بدیع از هنر به مثابه ابزار تبلیغ سیاسی و بازتولید ایدئولوژی حاکم تبدیل می شود.

کلیدواژه ها:

پانوفسکی ، آیکونولوژی ، نشانه شناسی تصویری ، پیرو دلا فرانچسکا ، شهادت چله