مطالعه مخاطرات ژئوتکنیکی بخشی از شهر اردبیل با استفاده از روشهای تحلیلی و نرم افزار

شناسایی و ارزیابی مخاطرات ژئوتکنیکی در مناطق شهری و روستایی گامی اساسی در مدیریت بحران و توسعه ایمن شهری محسوب می شود. شهر اردبیل با توجه به سابقه لرزه خیزی بالا، موقعیت دشتی و سطح بالای آب زیرزمینی پتانسیل بالایی برای بروز پدیده های ژئوتکنیکی همچون روانگرایی دارد. این پژوهش برای نخستین بار به بررسی جامع مخاطرات ژئوتکنیکی در شهر اردبیل می پردازد. داده های مورد استفاده شامل نتایج آزمایش های مکانیک خاک از آزمایشگاه های فنی، ویژگی های لایه های خاک، عدد نفوذ استاندارد، و سطح آب زیرزمینی است. بر اساس دستورالعمل کمیته فنی مهندسی ژئوتکنیکی زلزله (TC۴) و با بهره گیری از روابط تجربی، پروفیل های ژئوتکنیکی نماینده استخراج و سرعت موج برشی هر لایه تخمین زده شد. سپس تحلیل پتانسیل روانگرایی از طریق محاسبه شاخص PL و ضریب اطمینان در برابر روانگرایی، نواحی مستعد و غیر مستعد تعیین گردید. در ادامه، با استفاده از نرم افزار EERA و روش تحلیلی خطی معادل، پاسخ دینامیکی آبرفت ها تحت شتاب نگاشت های واقعی مشابه شرایط منطقه شبیه سازی شد. نتایج این تحلیل ها شامل برآورد پریود طبیعی آبرفت، بیشینه شتاب و سرعت سطح زمین و نهایتا تهیه نقشه پهنه بندی خطر روانگرایی برای محدوده مورد مطالعه است. یافته ها نشان می دهند که اثرات ساختگاه نقش چشمگیری در تشدید پاسخ لرزه ای و تغییر ویژگی های دینامیکی خاک منطقه اردبیل دارند.

کلیدواژه ها:

مخاطرات ژئوتکنیکی ، روانگرایی ، خاک ، تحلیل خطر زمین لرزه ، نرم افزار EERA ، کمیته TC۴ زلزله