بررسی تاثیر نقش کارفرما بر عملکرد پیمانکار در پروژه های ساخت اداری - درمانی سه عاملی

در این تحقیق به بررسی مشکلات موجود در محیط کارگاه های عمرانی و مسائل میان کارفرما، مشاور و پیمانکار در قالب قراردادهای سه عاملی پرداخته شده است. یکی از مهم ترین عوامل موثر بر موفقیت یا شکست پروژه های عمرانی نحوه تعامل و نقش کارفرما در فرآیند اجرا می باشد. در قراردادهای سه عاملی به دلیل عدم داشتن دانش فنی کافی از سوی کارفرما فرد یا شرکتی به عنوان مشاور و نماینده کارفرما به پیمانکار معرفی می شود. اما در عمل بیشترین ریسک و بار هزینه ای و زمانی بر دوش پیمانکار تحمیل می گردد. طولانی شدن پروژه، افزایش هزینه ها، بروز اختلافات حقوقی و نهایتا احتمال شکست پروژه از پیامدهای این شرایط است. هدف اصلی این پژوهش بررسی سهم و نقش کارفرما و مشاور به عنوان عامل سوم در بهبود یا تضعیف عملکرد پیمانکار و ارائه راهکارهای کاربردی برای بهبود این تعامل می باشد. روش تحقیق به صورت کاربردی و با رویکرد حل مسئله تعریف شده است. در این راستا شش پروژه عمرانی در سطح کشور که در شرایط متفاوت از لحاظ موفقیت قرار داشتند مورد مطالعه قرار گرفتند و از طریق مصاحبه با ۲۵ نفر از مدیران، کارشناسان فنی، پیمانکاران و مشاوران اطلاعات میدانی جمع آوری شد. یافته های تحقیق نشان داد که هرچند برخی پروژه ها از نظر منابع مالی و نقشه ها فاقد مشکل بودند اما از نظر ساختاری، مدیریتی و فنی دچار چالش های متعدد شده اند. ضعف در پاسخگویی به موقع مشاور، عدم شفافیت در قرارداد، اعمال سلیقه، عدم هماهنگی میان عوامل اجرایی کارفرما و تغییر پی در پی مدیران ارشد از جمله مهم ترین عوامل منفی تاثیرگذار در فرآیند اجرا بوده است. این در حالی است که نقش مشاور در بسیاری از موارد به جای کاهش اختلافات خود باعث افزایش مشکلات شده است. در پایان مجموعه ای از راهکارهای پیشنهادی در سه بخش مدیریتی، فنی و مالی ارائه گردیده که اجرای آنها می تواند موجب ارتقاء کیفیت تعاملات بین کارفرما، مشاور و پیمانکار شده و از بروز تاخیر و افزایش هزینه در پروژه های آتی جلوگیری نماید.

کلیدواژه ها:

نقش کارفرما ، پیمانکار ، پروژه های ساخت ، قرارداد سه عاملی ، مدیریت تعارض