مروری بر نقش مدل سازی اطلاعات ساختمان برای غلبه بر چالش های اجرا و پیاده سازی سیستم ساخت و ساز پایدار

ساخت و ساز پایدار و سبز مفاهیمی حیاتی در صنعت ساخت و ساز مدرن هستند که با هدف کاهش اثرات زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی منفی پروژه ها مطرح شده اند. در دهه های اخیر با افزایش چالش هایی نظیر تغییرات اقلیمی و کاهش منابع ضرورت توجه به این حوزه بیش از پیش برجسته شده است. در این راستا مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) به عنوان یک فناوری کلیدی و روش شناسی مدیریت یکپارچه پتانسیل چشمگیری در ارتقاء پایداری پروژه ها و غلبه بر ناکارآمدی های سنتی نشان داده است. این مقاله مروری جامع با هدف درک عمیق تر نقش BIM در غلبه بر چالش های اجرا و پیاده سازی سیستم های ساخت و ساز پایدار پیشینه پژوهش های مرتبط را بررسی می کند. بدین منظور، با رویکرد مرور سیستماتیک ۳۵ مقاله انگلیسی (۲۰۰۹-۲۰۲۵) و ۱۷ مقاله فارسی (۱۳۹۳ - ۱۴۰۳) با استفاده از کلیدواژه های مرتبط با BIM، ساخت و ساز پایدار و مدیریت یکپارچه جمع آوری و پس از غربالگری دقیق جهت استخراج مزایا، چالش ها و خلاهای تحقیقاتی دسته بندی شدند. نتایج نشان می دهد که BIM با قابلیت هایی نظیر بهینه سازی مصرف انرژی و منابع، کاهش ضایعات، بهبود مدیریت پروژه در طول چرخه حیات و افزایش همکاری به طور موثری به تحقق اهداف پایداری کمک می کند. با این حال پژوهش ها به چالش های متعددی اشاره دارند که پیاده سازی کامل و موثر BIM را با مانع مواجه می سازد؛ از جمله مسائل قابلیت، همکاری، کمبود استانداردها، فقدان متخصصان ماهر و نبود رویکردهای استاندارد برای ارزیابی جامع اثرات پایداری در سطوح استراتژیک و عملیاتی. این مقاله با شناسایی دقیق این خلاهای تحقیقاتی راه را برای پژوهش های آتی هموار می سازد تا با تمرکز بر توسعه چارچوب های عملی و استفاده از فناوری های نوین به بهبود اثر بخشی BIM در پروژه های ساخت و ساز پایدار کمک کنند.

کلیدواژه ها:

مدل سازی اطلاعات ساختمان ، BIM ، مدیریت پایدار ، پروژه ، ساخت و ساز پایدار