راهکارهای ارتقای کیفیت مدیریت کلاسی و تعاملات معلم-دانش آموز مبتنی بر رویکرد یادگیری اجتماعی-هیجانی (SEL)

مدیریت کلاسی اثربخش یکی از مهم ترین عوامل ارتقای کیفیت آموزش و تحقق اهداف نظام تعلیم و تربیت به شمار می آید. در سال های اخیر، رویکرد یادگیری اجتماعی–هیجانی (SEL) به عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، توجه بسیاری از پژوهشگران و برنامه ریزان آموزشی را به خود جلب کرده است؛ زیرا علاوه بر ارتقای عملکرد تحصیلی، زمینه رشد مهارت های اجتماعی، هیجانی و ارتباطی دانش آموزان را نیز فراهم می سازد. پژوهش حاضر با روش مروری و بر پایه بررسی منابع علمی معتبر، به تبیین راهکارهای ارتقای کیفیت مدیریت کلاسی و تعاملات معلم–دانش آموز مبتنی بر رویکرد یادگیری اجتماعی–هیجانی پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که توسعه شایستگی هایی مانند خودآگاهی، خودمدیریتی، آگاهی اجتماعی، مهارت های ارتباطی و تصمیم گیری مسئولانه، نقش موثری در ایجاد محیطی امن، مشارکتی و انگیزه بخش در کلاس درس دارد. همچنین، بهره گیری از راهبردهایی نظیر یادگیری مشارکتی، گفت وگوی سازنده، بازخوردهای حمایتی، مدیریت تعارض، فعالیت های پروژه محور، توجه به تفاوت های فردی و استفاده هدفمند از فناوری های آموزشی، می تواند کیفیت تعاملات معلم و دانش آموز را بهبود بخشیده و زمینه افزایش مشارکت، مسئولیت پذیری، انگیزش تحصیلی و کاهش رفتارهای ناسازگار را فراهم آورد. با وجود این، اجرای موثر این رویکرد با چالش هایی همچون کمبود آموزش های تخصصی برای معلمان، محدودیت زمان، تراکم برنامه های درسی، نبود حمایت های سازمانی و ضعف همکاری خانواده و مدرسه مواجه است. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می دهد که استقرار اصول یادگیری اجتماعی–هیجانی در مدیریت کلاس، زمینه ارتقای کیفیت آموزش، بهبود روابط انسانی، افزایش سلامت روان دانش آموزان و تحقق یادگیری پایدار را فراهم می سازد و می تواند به عنوان یکی از راهبردهای موثر در توسعه نظام آموزشی مورد توجه سیاست گذاران، مدیران و معلمان قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت کلاسی ، یادگیری اجتماعی–هیجانی ، تعامل معلم–دانش آموز ، کیفیت آموزش ، مهارت های اجتماعی و هیجانی