نقش تاب آوری اجتماعی و سرمایه مردمی در ارتقای کارآمدی عملیات امداد و نجات و مدیریت بحران

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سرمایه اجتماعی، تاب آوری جامعه شناختی و مدیریت یکپارچه در افزایش اثربخشی عملیات امداد و نجات و مدیریت بحران انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است و داده ها از منابع کتابخانه ای و اسناد علمی گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که عملیات امداد و نجات صرفا یک اقدام فیزیکی و لجستیکی نیست، بلکه به عنوان یک سازوکار چندبعدی، مستقیما با افزایش انسجام ملی، کاهش آسیب پذیری روانی در برابر شوک های پس از سانحه و تعمیق پیوند مردم با نهادهای متولی مرتبط است. بهره گیری از نیروهای داوطلب مردمی نیز به عنوان ابزاری راهبردی در مقابله با بحران های طبیعی و انسان ساخت، نقش محوری در تحکیم هویت جمعی و بازتولید سرمایه اجتماعی ایفا می کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که تلفیق رویکردهای تخصصی امداد و نجات با ظرفیت های روان شناختی و اجتماعی جوامع محلی، می تواند به شکل گیری جامعه ای مقاوم در برابر بحران های پیش بینی نشده منجر شود و زمینه ساز امنیت انسانی پایدار و همه جانبه گردد. در این پژوهش تلاش شده است تا با تکیه بر نظریات نوین مدیریت سوانح و ترکیب آن با ظرفیت های بومی و فرهنگی، مدلی جامع برای ارتقای کارایی سیستم های پاسخگویی به بحران ارائه گردد.

کلیدواژه ها:

امداد و نجات ، مدیریت بحران ، تاب آوری اجتماعی ، سرمایه اجتماعی ، امنیت انسانی ، مشارکت مردمی.