شناسایی و اولویت بندی عوامل ایجاد شرایط اضطراری (بحرانی) در تورهای گردشگری

گردشگری، به منزله نیاز اساسی جوامع امروزی، با بحران های گوناگون طبیعی و انسانی مواجه است که امنیت گردشگران را به خطر می اندازد. ازاین رو، پژوهش پیش رو با هدف شناسایی و اولویت بندی عوامل ایجاد شرایط اضطراری (بحرانی) در تورهای گردشگری انجام شده است. ابتدا این عوامل براساس نظرسنجی از کارشناسان ذی ربط و نتایج پژوهش های مشابه شناسایی شد. سپس، پرسش نامه ای براساس شاخص های انسانی، مدیریتی، اجتماعی، طبیعی و سیاسی با طیف پنج تایی لیکرت تدوین و پس از کدگذاری و تایید روایی و پایایی، در بین نمونه آماری توزیع شد. درنهایت، داده ها با آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف، اسپیرمن، فریدمن و مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شد. نتایج نشان می دهد که متغیرهای هجوم گردشگران بیش از ظرفیت تحمل (آماره ۰۱۷/۲۰۹ و میانگین ۷۸۱۸/۴)، کیفیت نامطلوب امکانات و خدمات گردشگری (آماره ۸۰۵/۲۰۶ و میانگین ۷۳۴/۴)، وجود تورهای خودگردان بی مجوز و رقابت با تورهای قانونی (آماره ۴۹۲/۲۰۰ و میانگین ۷۲۹۱/۴) بیشترین تاثیر را در ایجاد شرایط بحرانی تورها دارند. علاوه بر این، از نظر مدیریتی هجوم گردشگران بیش از ظرفیت تحمل (بار عاملی ۹۴/۰)، از نظر سیاسی ناامنی ناشی از جنگ و تروریسم (بار عاملی ۷۹/۰)، از نظر طبیعی شرایط نامناسب آب وهوایی (بار عاملی ۷۶/۰)، از نظر اجتماعی شیوع بیماری های واگیردار (بار عاملی ۶۷/۰)، از نظر انسانی شاخص خسته کنند گی مسیر (بار عاملی ۶۴/۰) و در الگوی کلی عوامل اجتماعی و مدیریتی (بار عاملی ۹۸/۰ و ۷۳/۰) موثرترین علل ایجاد شرایط اضطراری تورها هستند. درمجموع، ریسک ناشی از رقابت ناسالم تورگردان ها و محوطه های گردشگری، مسائل فرهنگی و اجتماعی گروه های گردشگری، منابع و امکانات مقصد، شیوع بیماری و حوادث غیرمترقبه مهم ترین بحران های تورگردانی هستند که به مدیریت و برنامه ریزی متولیان امر نیاز دارد.

کلیدواژه ها:

گردشگری ، شرایط اضطراری ، تورگردانی ، بحران