تحلیل آثار اجتماعی فرهنگی گردشگری در مقصدهای مذهبی و تاریخی مورد مطالعه: شهرهای قم و اصفهان

توسعه گردشگری تغییراتی را در نظام اجتماعی  فرهنگی جامعه میزبان ایجاد می کند. با توجه به تنوع روزافزون گردشگری، شناخت تاثیرات متعدد انواع گردشگری بر جامعه میزبان و درک تفاوت ها و تشابهات موجود بین اثرات آنها از ضروریات برنامه ریزی و مدیریت آگاهانه و اصولی گردشگری است. این تحقیق به منظور درک تفاوت ها و تشابهات آثار اجتماعی  فرهنگی دو نوع قدیمی و اصلی گردشگری (مذهبی و تاریخی) در شهرهای قم و اصفهان انجام شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی  تحلیلی است و به صورت پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری تحقیق دربردارنده ساکنان شهرهای قم و اصفهان است که ۳۸۴ نفر به شیوه نمونه گیری خوشه ای انتخاب شده اندند. داده ها با پرسش نامه محقق ساخته جمع آوری شده و برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون یو  من ویتنی و برای اولویت بندی تاثیرات اجتماعی  فرهنگی آن ها از آزمون فریدمن استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که در زمینه اجتماعی، گردشگری در شهر قم بر انحرافات اجتماعی و در شهر اصفهان بر سبک زندگی جامعه میزبان بیشترین تاثیر داشته است. درمورد شاخص های فرهنگی در دو جامعه تفاوت معناداری وجود نداشته است. اولویت تاثیرات اجتماعی در شهر قم به ترتیب، تاثیر در انحرافات اجتماعی، سبک زندگی و کیفیت زندگی، و در شهر اصفهان، تاثیر در سبک زندگی، انحرافات اجتماعی و کیفیت زندگی است. اولویت تاثیرات فرهنگی در هر دو شهر به ترتیب، تاثیر در ارزش ها و باورها، الگوهای رفتاری، نگرش و آداب ورسوم بوده است.

کلیدواژه ها:

تاثیرات اجتماعی فرهنگی ، گردشگری مذهبی ، گردشگری فرهنگی ، گردشگری تاریخی ، قم ، اصفهان