ارزیابی تاثیر پروژه های بازآفرینی بافت های فرسوده بر شاخص های کیفیت زندگی ساکنین با رویکرد عدالت فضایی (نمونه موردی: منطقه ۱۲ تهران)

بافت های فرسوده شهری، نمود عینی نابرابری و بی عدالتی فضایی هستند که کیفیت زندگی ساکنان را در ابعاد مختلف کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی با چالش های جدی مواجه ساخته اند. رویکرد بازآفرینی شهری به عنوان یکی از مهم ترین سیاست های مداخله در این بافت ها مطرح شده است، با این حال تجارب نشان می دهد که در صورت عدم توجه به اصول عدالت فضایی، این پروژه ها می توانند خود به عاملی برای تشدید نابرابری ها تبدیل شوند. پژوهش حاضر با رویکرد مروری نظامند و تحلیل اسنادی به ارزیابی تاثیر پروژه های بازآفرینی بر شاخص های کیفیت زندگی ساکنین منطقه ۱۲ تهران پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که علی رغم اجرای طرح های مختلف، کیفیت زندگی در این منطقه همچنان در سطح مطلوبی قرار ندارد و شکاف عدالت فضایی در دسترسی به خدمات و امکانات شهری باقی است. مهم ترین چالش ها شامل دسترسی ناعادلانه به خدمات شهری، ضعف در شفافیت و پاسخگویی مدیریت شهری، و بی توجهی به ابعاد اقتصادی توانمندسازی ساکنان است. همچنین نتایج نشان می دهد که رویکرد غالب پروژه ها، کالبدی-فیزیکی بوده و از ابعاد اجتماعی و اقتصادی غفلت شده است. بر اساس یافته ها، راهبردهای کلیدی شامل تغییر رویکرد به سمت توانمندسازی اجتماعی-اقتصادی، تقویت شاخص های حکمروایی خوب شهری، توزیع عادلانه خدمات و مشارکت واقعی ساکنان در فرآیند بازآفرینی ارائه گردیده است.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، کیفیت زندگی ، عدالت فضایی ، بافت فرسوده ، منطقه ۱۲ تهران