تقریری فلسفی از عدالت آموزشی در چهارچوب نظریه عدالت به مثابه انصاف

عدالت آموزشی نه صرفا مسئله ای آموزشی یا تربیتی، بلکه بخشی بنیادین از عدالت اجتماعی و شرط تحقق همکاری آزاد و برابر در جامعه است. این پژوهش با تکیه بر مبانی نظری عدالت جان رالز نظیر مفهوم ساختار بنیادین جامعه، حس عدالت و همکاری اجتماعی، نشان می دهد که آموزش عمومی نقشی محوری در پایداری نظم عادلانه دارد. نخست مفاهیم وضع اولیه و پرده بی خبری به عنوان ابزارهای هنجاری برای ارزیابی بی طرفانه سیاست های آموزشی بازخوانی می شوند. در ادامه، با تکیه بر دو اصل عدالت رالز، یعنی آزادی های اساسی برابر و برابری منصفانه فرصت ها، نشان داده می شود که اولا برای نیل به یک نظام آموزشی منصفانه می بایست این دو اصل مورد استفاده و کاربست قرار بگیرند و دوم اینکه بدون یک چنین نظام آموزشی منصفانه ای اصول عدالت دوام و ماندگاریی نخواهند داشت. در نهایت، نتیجه گرفته می شود که آموزش نه خیری ثانوی، بلکه شرط امکان تحقق جامعه عادل است؛ زیرا پرورش حس عدالت در افراد و استمرار همکاری اجتماعی از رهگذر آموزش عمومی ممکن می شود. بدین سان، نظریه عدالت رالز می تواند چارچوبی برای بازاندیشی عدالت آموزشی در جوامع دموکراتیک معاصر فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

عدالت آموزشی ، نظریه عدالت به مثابه انصاف ، جان رالز ، برابری فرصت های آموزشی ، فلسفه سیاسی