کاربرد درمان خودشیفتگی آسیب پذیر براساس آراء فلاسفه اسلامی

هدف این نوشتار، تحلیل مفهومی کاربرد درمان خودشیفتگی آسیب پذیر و تبیین کاربست براساس آراء فلاسفه اسلامی در درمان این اختلال بود. در علم النفس فلسفه اسلامی، خودشیفتگی آسیب پذیر صرفا یک اختلال روان شناختی نیست بلکه بروز اختلال در حرکت جوهری و گسست در نسبت وجودی آن با حقیقت مطلق است. این وضعیت با شکنندگی نفس، اضطراب و خودمحوری وسواسی مشخص می شود که ریشه در غلبه قوا و تخیلات وهمی دارد و به شکل گیری هویتی وابسته و ناپایدار می انجامد. خودشیفتگی آسیب پذیر که با حساسیت به انتقاد، تجربه شرم، نوسان خودارزش پنداری و تمایل به انزوای اجتماعی مشخص می شود. در این پژوهش با رویکردی تحلیلی تطبیقی، نخست ابعاد این اختلال تعریف شد، سپس نسبت آن با رذیلت های عجب و کبر در آرای فیلسوفان مسلمان بررسی و تبیین گردید. همچنین با احیای نظریه صحت نفس، مرض نفس و انگاره درمان از طریق اخلاق فضیلت محور در حکمت متعالیه، اصول و مراحل یک مدل درمانی اسلامی استخراج شد. یافته ها نشان داد که فلاسفه اسلامی ظرفیت نظری قابل توجهی برای تدوین یک الگوی درمانی دین بنیان برای خودشیفتگی آسیب پذیر فراهم می آورد و می تواند به مثابه رویکردی تلفیقی با جنبه های فرهنگی و معنوی اثرگذار در جامعه ایران و جهان اسلام به کار رود.

کلیدواژه ها:

خودشیفتگی آسیب پذیر ، عجب ، کبر ، فلاسفه اسلامی ، علم النفس ، صحت نفس ، مرض نفس