حسابداری زیست محیطی و چالش های اجرایی آن

گسترش فعالیت های صنعتی، رشد مصرف انرژی های فسیلی و بهره برداری بی رویه از منابع طبیعی، باعث بروز بحران های جدی زیست محیطی در دهه های اخیر شده است. چالش های زیست محیطی امروز، نظام های اقتصادی و حسابداری را با بحران مشروعیت و پاسخگویی روبه رو کرده اند. هدف این پژوهش بررسی گزارشگری زیست محیطی از دیدگاه نظری و اجرایی می باشد. این پژوهش با استفاده از روش کتابخانه ای به مطالعه و تحلیل ادبیات موجود در این زمینه در منابع لاتین و داخلی انجام گرفته است. نتایج نشان داد که در سطح مفهومی–نظری، شکاف قابل توجهی میان نظریه و عمل وجود دارد. در بسیاری از شرکت ها، افشای اطلاعات زیست محیطی هنوز جنبه ای تشریفاتی دارد. در سطح ساختاری–اجرایی، چالش اصلی در ایران و بسیاری از کشورهای درحال توسعه، نبود استانداردهای رسمی و الزامات قانونی برای گزارشگری زیست محیطی است. برآیند نتایج نشان می دهد که چالش های زیست محیطی در حسابداری تنها جنبه مالی یا فنی ندارند، بلکه ماهیتی چندبعدی و بین رشته ای دارند که نیازمند هم زمانی تحول نظری، نهادی و فناورانه است. درواقع، حسابداری زیست محیطی زمانی می تواند نقش موثری در پایداری سازمانی ایفا کند که از چارچوب های صرفا گزارشگری فراتر رود و به ابزاری برای مدیریت ریسک، تصمیم سازی و سیاست گذاری محیطی تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

حسابداری زیست محیطی ، نظریه مشروعیت ، پایداری ، پاسخگویی اجتماعی ، فناوری دیجیتال