طراحی مدل سنجش تاثیر متغیرهای بنیادی بر نوسانات بازده سهام در بازار سرمایه ایران با رویکرد رگرسیون انتقال ملایم (STR)

هدف این پژوهش طراحی مدلی برای سنجش تاثیر متغیرهای بنیادی نسبت قیمت به سود، نسبت قیمت به ارزش دفتری، بازده حقوق صاحبان سهام و سود هر سهم بر نوسانات بازده سهام در بازار سرمایه ایران با استفاده از رویکرد غیر خطی رگرسیون انتقال ملایم (STR) می باشد. بدین منظور داده های ماهانه ۷ شرکت بزرگ بورسی طی دوره ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ (۴۸ ماه و مجموعا ۳۳۶ مشاهده) گردآوری و تحلیل شد. متغیر انتقال بازده شاخص کل بازار در نظر گرفته شد که وضعیت رونق یا رکود بازار را نشان می دهد. نتایج آزمون خطی، بودن وجود رابطه غیر خطی و تایید مدل رگرسیون انتقال ملایم با تابع انتقال لجستیک دو رژیمی را نشان داد. آستانه انتقال برابر با ۰.۲۱ برآورد شد که حاکی از تغییر رژیم در بازده های بالاتر از ۱.۲ درصد است. یافته ها نشان می دهد در رژیم اول بازار (با نوسان کم)، متغیر نسبت قیمت به سود و سود هر سهم تاثیر مثبت و معناداری بر نوسانات بازده دارند، در حالی که در رژیم دوم بازار (با نوسان زیاد) تاثیر این متغیرها تشدید شده و نسبت قیمت به ارزش دفتری نیز اثر منفی معناداری از خود نشان می دهد. همچنین بازده حقوق صاحبان سهام در هر دو رژیم تاثیر مثبت دارد اما ضریب آن در رژیم پر نوسان به مراتب بیشتر است. این نتایج بیانگر آن است که سرمایه گذاران در شرایط رونق بازار واکنش شدیدتری به متغیرهای بنیادی نشان می دهند و مدل رگرسیون انتقال ملایم قادر به تفکیک رفتار نامتقارن این متغیرها می باشد. پیشنهاد می شود سرمایه گذاران حرفه ای تحلیل خود را بر اساس رژیم حاکم بر بازار تنظیم کنند و از روش های غیرخطی برای پیش بینی نوسانات استفاده نمایند.

کلیدواژه ها:

متغیرهای بنیادی ، نوسانات بازده سهام ، رگرسیون انتقال ملایم ، بازار سرمایه ایران ، رفتار نامتقارن