الگوی ظرفیت سازی با تاکید بر مشارکت مردمی در دولت

زمینه و هدف: افزایش پیچیدگی مسائل حکمرانی و ضرورت بهره گیری از ظرفیت های مردمی توجه به الگوهای نوین ظرفیت سازی با محوریت مشارکت شهروندان را به یکی از اولویت های اصلی دولت ها تبدیل کرده است. هدف اصلی پژوهش حاضر طراحی ظرفیت سازی با تاکید بر مشارکت مردمی در دولت بود. روش شناسی: برای دستیابی به این هدف از رویکرد آمیخته متوالی اکتشافی بهره گرفته شد؛ در مرحله کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون و انجام مصاحبه های نیمه ساختار یافته با ۱۵ نفر از خبرگان، ابعاد، مولفه ها و شاخص های الگوی ظرفیت سازی با تاکید بر مشارکت مردمی در دولت شناسایی شد. در این مرحله، ۵ مضمون فراگیر، ۲۰ مضمون سازمان دهنده و ۶۰ مضمون پایه استخراج گردید. در مرحله کمی به منظور اعتبارسنجی عوامل شناسایی شده، از روش دلفی کلاسیک استفاده شد؛ به این صورت که پرسش نامه ای بر اساس یافته های مرحله کیفی طراحی و میان ۱۲ نفر از خبرگان دانشگاهی و مدیران وزارت کشور توزیع گردید تا میزان اجماع آنان در مورد عوامل استخراج شده مشخص شود. داده های حاصل از این مرحله نیز با بهره گیری از روش های آماری از جمله ضریب هماهنگی کندال و اندازه های گرایش به مرکز و پراکندگی مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: یافته های حاصل از دو مرحله کیفی و کمی نشان داد که خبرگان بر روی الگوی ظرفیت سازی با تاکید بر مشارکت مردمی در دولت شامل ظرفیت سازی نهادی و حکمرانی، ظرفیت سازی فرهنگی اجتماعی، ظرفیت سازی اقتصادی، مالی، ظرفیت سازی فناورانه - نوآوری و ظرفیت سازی سیاسی - حقوقی به اجماع رسیدند. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش می تواند مبنایی علمی و کاربردی برای سیاست گذاران و مدیران دولتی در جهت تقویت زیرساخت های مشارکت مردمی، ارتقای کارآمدی نظام حکمرانی و شکل گیری نهادهای یادگیرنده و پاسخگو فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

ظرفیت سازی ، مشارکت مردمی ، حکمرانی