واکاوی عوامل موثر بر توسعه اقتصادی بندر چابهار با در نظر گرفتن شرایط تحریمی و مکانیزم ماشه

بندر چابهار به عنوان تنها بندر اقیانوسی جمهوری اسلامی ایران جایگاهی راهبردی در معادلات ژئواقتصادی منطقه جنوب آسیا، آسیای مرکزی و غرب اقیانوس هند دارد. این بندر به واسطه موقعیت جغرافیایی ممتاز، دسترسی مستقیم به آبهای آزاد و امکان اتصال به کریدورهای بین المللی حمل و نقل می تواند نقش تعیین کننده ای در توسعه اقتصادی ملی و منطقه ای ایفا نماید. با این حال فرآیند توسعه اقتصادی بندر چابهار همواره تحت تاثیر عوامل ساختاری، نهادی، سیاسی و به ویژه تحریم های بین المللی قرار داشته است. یکی از مهم ترین چالش های پیش روی این بندر احتمال فعال سازی مکانیزم ماشه تحریم و بازگشت سریع و فراگیر تحریم های بین المللی است که می تواند امنیت سرمایه گذاری، همکاری های خارجی و پایداری پروژه های توسعه ای را با مخاطره مواجه سازد. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی - توصیفی و با بهره گیری از روش ترکیبی اسنادی و میدانی به واکاوی عوامل موثر بر توسعه اقتصادی بندر چابهار و تحلیل پیامدهای بالقوه مکانیزم ماشه بر این فرآیند می پردازد. در بخش میدانی با انجام مصاحبه های نیمه ساختار یافته با خبرگان، مدیران، فعالان اقتصادی و کنشگران محلی داده های کیفی جمع آوری و با استفاده از نرم افزار MAXQDA تحلیل شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که توسعه اقتصادی بندر چابهار علی رغم برخورداری از ظرفیت های ژئواقتصادی قابل توجه به شدت وابسته به ثبات سیاسی، کاهش ریسک تحریمی، تقویت زیرساخت ها و ایجاد چارچوب های حقوقی مطمئن برای سرمایه گذاران داخلی و خارجی است. در نهایت پژوهش با ارائه پیشنهادهای سیاستی راهکارهایی برای کاهش اثرات تحریم ها و تقویت مسیر توسعه پایدار بندر چابهار ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

بندر چابهار ، توسعه اقتصادی ، تحریم های بین المللی ، مکانیزم ماشه ، سرمایه گذاری خارجی