ارزیابی پویایی سیستم های پیچیده (System Dynamics) در مدل سازی عرضه و تقاضای نیروی انسانی متخصص صنعت نفت تحت سناریوهای تحریم، مهاجرت و بازنشستگی پیش رس

صنعت نفت ایران در تقاطع سه بحران ساختاری قرار گرفته است: فشار فزاینده تحریم های بین المللی، خروج تدریجی و بی بازگشت نیروهای متخصص از چرخه اشتغال داخلی و موجی از بازنشستگی های پیش رس که سرمایه دانشی دهه ها را در کوتاه ترین زمان ممکن تخلیه می کند. پرسش اصلی این پژوهش آن است که آیا ابزارهای سنتی برنامه ریزی نیروی انسانی توان مدلسازی این پیچیدگی های هم افزا را دارند یا باید به رویکردهای سیستمی نسل جدید روی آورد؟ این مقاله با هدف طراحی مدل پویایی سیستم برای شبیه سازی عرضه و تقاضای نیروی انسانی متخصص در صنعت نفت ایران به ویژه در شرکت بهره برداری نفت و گاز گچساران تدوین شده است. رویکرد پژوهش کیفی-کمی ترکیبی است و از روش های دلفی، فازی، سناریونویسی و مدلسازی پویای سیستم بهره می برد. جامعه آماری شامل خبرگان مدیریت منابع انسانی، متخصصان صنعت نفت و صاحب نظران حوزه آینده پژوهی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تعامل همزمان سه متغیر تحریم، مهاجرت و بازنشستگی پیش رس یک حلقه بازخورد منفی تشدیدشونده ایجاد می کند که در غیاب مداخله سیاستی هدفمند، شکاف عرضه و تقاضای نیروی انسانی متخصص را تا افق ۱۴۱۰ به نقطه بحرانی می رساند. نوآوری اصلی پژوهش یکپارچه سازی رویکرد پویایی سیستم با سناریونویسی آینده پژوهانه در بستر واقعی صنعت نفت ایران است که تاکنون در ادبیات داخلی به این شکل انجام نشده است. نتایج راهگشای طراحی سیاست های پیشگیرانه برای مدیران ارشد منابع انسانی صنعت نفت خواهد بود.

کلیدواژه ها:

پویایی سیستم ، نیروی انسانی متخصص ، صنعت نفت ، سناریونویسی ، آینده پژوهی