مدل سازی و تحلیل ساختار همکاری های علمی در شبکه هم تالیفی با رویکرد ترکیبی معیارهای مرکزیت و کشف جامعه

شبکه های هم تالیفی به عنوان یکی از ابزارهای اصلی تحلیل ساختار تولید دانش، امکان بررسی الگوهای همکاری علمی، شناسایی نویسندگان اثرگذار، تحلیل تمرکز ساختاری و مطالعه انسجام یا گسستگی در حوزه های پژوهشی را فراهم می کنند. در سال های اخیر بهره گیری از معیارهای مرکزیت (مانند درجه، بینابینی و نزدیکی) و روش های کشف جامعه مانند الگوریتم Louvain مبتنی بر مدولاریتی در تحلیل این شبکه ها رواج یافته است؛ با این حال بیشتر مطالعات بر یک بعد خاص تمرکز کرده اند و کمتر به ترکیب همزمان این دو رویکرد پرداخته اند. این محدودیت می تواند به درک ناقص جایگاه واقعی پژوهشگران منجر شود زیرا ابعاد مختلف نفوذ علمی، ارتباطات مستقیم، نقش واسطه ای و دسترسی ساختاری لزوما هم پوشانی کامل ندارند. پژوهش حاضر با هدف پر کردن این خلا چارچوبی ترکیبی برای تحلیل یکپارچه شبکه های هم تالیفی ارائه می دهد. روش تحقیق مروری تحلیلی و مبتنی بر بررسی تطبیقی مطالعات کلیدی در این حوزه است. در این چارچوب ابتدا شاخص های مرکزیت به صورت نرمال شده محاسبه می شوند، سپس ساختار جوامع با استفاده از بیشینه سازی مدولاریتی کشف می گردد و در نهایت جایگاه پژوهشگران در ماتریس نقش های ساختاری ترکیب مرکزیت و عضویت جامعه ای طبقه بندی می شود. یافته ها نشان می دهد که تحلیل ترکیبی این دو بعد، تصویر دقیق تری از معماری همکاری های علمی ارائه می دهد؛ از جمله شناسایی نویسندگان کلیدی، هسته های علمی، قوای اتصال دهندگان میان خوشه ها و الگوهای همبستگی مثبت بین شاخص های شبکه ای و عملکرد آکادمیک پژوهشگران. این چارچوب قابلیت تعمیم به حوزه های مختلف پژوهشی را دارد و می تواند مبنایی برای سیاست گذاری توسعه علمی، تقویت همکاری های بین رشته ای و ارزیابی ساختار شبکه های همکاری باشد.

کلیدواژه ها:

شبکه ، هم تالیفی ، تحلیل شبکه های اجتماعی ، معیارهای مرکزیت ، کشف جامعه ، مدولاریتی