بازآفرینی شهری و نوسازی بافت های فرسوده با تاکید بر شهر بیرجند رویکردی یکپارچه برای ارتقای کیفیت محیط شهری

توسعه شهری پایدار و بهبود مستمر کیفیت زندگی شهروندان مستلزم رویکردهای نوآورانه و جامع در مدیریت و برنامه ریزی شهری است. یکی از چالش های اساسی پیش روی بسیاری از شهرهای کشور وجود بافت های فرسوده و ناکارآمد شهری است که به دلیل ناپایداری، کالبدی، کمبود سرانه های خدماتی، مشکلات اقتصادی و اجتماعی و غالبا عدم انسجام اجتماعی به یکی از موانع اصلی توسعه پایدار تبدیل شده اند. این بافت ها علاوه بر آسیب پذیری بالا در برابر مخاطرات طبیعی مانند زلزله، به کانون هایی برای بروز ناهنجاری های اجتماعی و اقتصادی نیز مبدل گشته اند. در چنین شرایطی رویکردهای صرفا تخریب و نوسازی، پاسخگوی پیچیدگی های این مناطق نبوده و غالبا منجر به از دست رفتن هویت فرهنگی و اجتماعی مکان و همچنین تشدید شکاف های اجتماعی می شوند. مفهوم بازآفرینی شهری (Urban Regeneration) به عنوان رویکردی جامع و فراگیر، بر تلفیق ابعاد مختلف کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی و فرهنگی و مشارکت فعال ذینفعان تاکید دارد. این مقاله با تمرکز بر شهر بیرجند که با معضل فرسودگی بافت های شهری مواجه است، به دنبال ارائه یک چارچوب رویکرد یکپارچه برای بازآفرینی و نوسازی این مناطق است. هدف اصلی شناسایی چالش های کلیدی و ارائه راهکارهایی عملی برای ارتقای کیفیت محیط شهری و بهبود شرایط زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی ساکنین بافت های فرسوده بیرجند می باشد.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، بافت فرسوده ، نوسازی شهری ، رویکرد یکپارچه ، توسعه پایدار