مرور سیاست ها و ابزارهای مدیریت تقاضای سفر (TDM) در شهرها

مدیریت تقاضای سفر به عنوان رویکردی تقاضامحور به جای توسعه پرهزینه زیرساخت، با اثرگذاری بر میزان، زمان، مقصد و شیوه سفر در پی کاهش ازدحام، بهبود قابلیت اعتماد شبکه و ارتقای پایداری شهری است. این مقاله با رویکرد مروری سیاست ها و ابزارهای مدیریت تقاضای سفر در شهرها را تحلیل و در قالب چارچوبی مقایسه ای مبتنی بر شاخص های مشترک مانند کاهش ازدحام اوج، کاهش پیمایش وسایل نقلیه، تغییر شیوه سفر، قابلیت اجرا، پذیرش اجتماعی، عدالت توزیعی، نیازمندی داده و فناوری و هم افزایی با سامانه های هوشمند حمل ونقل دسته بندی می کند. نتایج مرور نشان می دهد ابزارهای قیمتی به ویژه قیمت گذاری پارکینگ و قیمت گذاری پویا به دلیل اثر مستقیم بر رفتار سفر ظرفیت بالایی در کاهش استفاده از خودروی شخصی و ترافیک جست و جوی پارک و ایجاد منافع محیط زیستی دارند. در حالی که قیمت گذاری ازدحام و سیاست های کریدوری بیشترین پتانسیل را برای مدیریت اوج و بهبود قابلیت اعتماد در مقیاس شبکه یا کریدور دارند اما وابسته به پذیرش عمومی و عدالت اند. در مقابل سیاست های سازمانی و رفتاری برنامه سفر محل کار یا مدرسه، انعطاف زمانی، اقدامات نرم و دورکاری کم هزینه تر و سریع الاجرا و نقش تقویت کننده در پایداری تغییر رفتار دارند، هر چند ارزیابی اثر خالص آنها نیازمند روش شناسی دقیق است. بر پایه این یافته ها مقاله نقشه راهی مرحله ای برای پیاده سازی مدیریت تقاضای سفر ارائه می کند: آغاز با اقدامات کم هزینه و پذیرش پذیر، سپس استقرار تدریجی ابزارهای قیمتی با طراحی عدالت محور و بازتخصیص شفاف درآمدها، و در نهایت حرکت به سمت ابزارهای هوشمند داده محور و ادغام با سامانه های هوشمند حمل ونقل؛ همچنین بر ضرورت ایجاد چارچوب ارزیابی نتیجه محور با تمرکز بر پیمایش، سهم شیوه های سفر، شاخص های اوج و قابلیت اعتماد برای یادگیری سیاستی و اصلاح مستمر تاکید می شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت تقاضای سفر ، سیاست گذاری حمل و نقل ، قیمت گذاری ازدحام ، تغییر مد سفر