ارزیابی اثربخشی راهکارهای فنی و مدیریتی در بهینه سازی مصرف آب و دستیابی به بهره برداری پایدار در صنعت پتروشیمی ایران (مطالعه موردی ۲ مجتمع پتروشیمی در ایران)

کمبود فزاینده منابع آب و قرارگیری ایران در اقلیم خشک و نیمه خشک، صنایع آب بر از جمله پتروشیمی را با چالش جدی در تامین پایدار آب مواجه ساخته و ضرورت بازنگری در الگوی مصرف و بهره برداری از این منابع را اجتناب ناپذیر کرده است. هدف این پژوهش، ارزیابی راهکارهای فنی و مدیریتی برای بهینه سازی مصرف آب و دستیابی به بهره برداری پایدار در صنعت پتروشیمی با تاکید بر کمی سازی صرفه جویی حاصل از فناوری های نوین بود. این مطالعه از نوع تحقیقات کاربردی و توصیفی-تحلیلی است که با روش پیمایش میدانی و تحلیل داده های عملیاتی دو مجتمع پتروشیمی انجام شد. با توجه به داده های عملیاتی در این پژوهش از نام بردن مجتمع ها معذوریم و از نام های پتروشیمی ۱ و پتروشیمی ۲ استفاده می شود. ابزار گردآوری داده ها شامل مستندات فنی پروژه ها، گزارش های عملکرد و سیستم های پایش لحظه ای مصرف آب بود. یافته های پژوهش نشان داد که اجرای سیستم خنک کننده هیبریدی (تر-خشک) در پتروشیمی ۱ با ظرفیت ۱۰ هزار مترمکعب در ساعت، منجر به کاهش ۶۵ درصدی مصرف سالانه آب نسبت به سیستم های تر متداول گردید. همچنین استقرار استاندارد مدیریت پایدار آب ISO۴۶۰۰۱:۲۰۱۹ در پتروشیمی ۲، با پیشرفت ۵۰ درصدی پروژه، حداقل ۵ درصد صرفه جویی در مصرف آب را محقق ساخت که معادل ۱۰۰ میلیارد تومان کاهش هزینه سالانه است. نتیجه گیری می شود که به کارگیری فناوری های هیبریدی و استقرار سیستم های مدیریت یکپارچه آب، ضمن تضمین پایداری عملیاتی مجتمع ها، کاهش چشمگیر هزینه ها و مصرف منابع آبی را به همراه دارد. پیامد کاربردی این پژوهش، الزام صنعت پتروشیمی به جایگزینی تدریجی سیستم های خنک کننده تر با نمونه های هیبریدی و توسعه سیستم های مدیریت آب مبتنی بر استانداردهای بین المللی است.