ارزیابی تطبیقی نقش سیاستهای کاهش وابستگی به خودرو در مسیر تحقق حمل و نقل پایدار شهری

وابستگی روزافزون شهرها به خودرو شخصی یکی از چالشهای اصلی پایداری شهری در دهه های اخیر به شمار می رود که پیامدهایی همچون افزایش انتشار آلاینده ها، ازدحام ترافیک، نابرابری اجتماعی و افت کیفیت زندگی شهری را به همراه داشته است. در این راستا سیاست های کاهش وابستگی به خودرو به عنوان یکی از ارکان کلیدی تحقق حمل و نقل پایدار شهری مورد توجه گسترده پژوهشگران و سیاست گذاران قرار گرفته اند. هدف این مقاله ارزیابی تطبیقی نقش سیاست های کاهش وابستگی به خودرو در مسیر تحقق حمل و نقل پایدار شهری بر اساس شواهد تجربی و تحلیلی موجود در ادبیات علمی است. روش تحقیق مقاله حاضر از نوع مروری کتابخانه ای نظام مند بوده و با تحلیل تطبیقی دوازده مطالعه شاخص منتشر شده در بازه سال های اخیر انجام شده است. این مطالعات شامل متاآنالیزها، مطالعات مقایسه ای جهانی، مدل سازی های سیاستی و ارزیابی های موردی در شهرهای مختلف جهان هستند که ابعاد گوناگون سیاست های اجتناب از سفر، تغییر مدال و بهبود کارایی حمل و نقل (ASI)، توسعه مبتنی بر حمل و نقل عمومی (TOD)، سیاست های push-pull، دوچرخه محوری و فناوری هایی نظیر MaaS را پوشش می دهند. نتایج مرور تطبیقی نشان می دهد که اجرای بسته های یکپارچه سیاستی می تواند به کاهش قابل توجه انتشار آلاینده ها، کاهش مسافت پیمایش خودرو، افزایش سهم مدهای غیر خودرویی و بهبود رضایت شهروندان منجر شود. در عین حال یافته ها حاکی از آن است که موفقیت این سیاست ها به عواملی نظیر تراکم شهری مناسب، ادغام کاربری زمین و حمل و نقل، کیفیت حکمرانی و توجه به عدالت اجتماعی وابسته است. همچنین تمرکز غالب مطالعات بر شهرهای شمال جهانی ضرورت توسعه پژوهش های بومی و زمینه محور در شهرهای در حال توسعه را برجسته می سازد. در مجموع مقاله تاکید می کند که کاهش وابستگی به خودرو نه یک اقدام منفرد بلکه فرآیندی چندبعدی و بلندمدت در مسیر دستیابی به حمل و نقل پایدار شهری است.

کلیدواژه ها:

حمل و نقل پایدار شهری ، کاهش وابستگی به خودرو ، سیاست های ASI (اجتناب-تغییر- بهبود) ، توسعه مبتنی بر حمل و نقل عمومی (TOD) ، برنامه ریزی حمل و نقل و کاربری زمین ، مرور تطبیقی