مروری بر شاخص های مورد استفاده در سنجش کیفیت زندگی شهری در مطالعات برنامه ریزی شهری

کیفیت زندگی شهری به عنوان یکی از شاخص های مهم توسعه پایدار و برنامه ریزی شهری نقش بسزایی در بهبود رفاه اجتماعی، سلامت محیطی و رضایت شهروندان ایفا می کند. این مطالعه با هدف بررسی مفاهیم، شاخص ها و ابزارهای اندازه گیری کیفیت زندگی در شهرها و ارائه چارچوبی جامع برای ارزیابی پایدار انجام شده است. پژوهش حاضر با استفاده از مرور نظام مند ادبیات و تحلیل شاخص های مختلف شامل سلامت محیط زیست، دسترسی به خدمات عمومی، حمل و نقل، زیرساخت ها و شاخص های اجتماعی - اقتصادی به شناسایی عوامل موثر بر کیفیت زندگی شهری پرداخته است. نتایج نشان می دهد که علاوه بر شاخص های سنتی مانند درآمد و تحصیلات، عوامل محیطی و کالبدی مانند پراکندگی فضاهای سبز، کیفیت زیرساخت ها و الگوهای دسترسی تاثیر قابل توجهی بر رضایت و رفاه شهروندان دارند. همچنین استفاده از روش های نوین تحلیل داده های مکانی و یادگیری ماشینی امکان ارزیابی دقیق تر و پیش بینی تغییرات کیفیت زندگی را فراهم می آورد. یافته های این مطالعه می تواند برنامه ریزان شهری، سیاست گذاران و تصمیم گیرندگان را در طراحی شهرهای پایدار، ارتقاء رفاه اجتماعی و کاهش نابرابری های فضایی یاری رساند. بر اساس نتایج، پیشنهاد می شود که تمرکز بر توسعه زیرساخت های سبز، بهبود دسترسی به خدمات عمومی، ارتقاء حمل و نقل پایدار و استفاده از شاخص های ترکیبی در ارزیابی کیفیت زندگی از اولویت های برنامه ریزی شهری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کیفیت زندگی ، شهری ، شاخص های شهری ، رفاه اجتماعی ، توسعه پایدار ، برنامه ریزی شهری ، داده های مکانی