کاربرد اصول اقتصاد چرخشی در طراحی معماری پایدار و کاهش پسماند ساختمانی

صنعت ساختمان به عنوان یکی از بزرگترین مصرف کنندگان منابع طبیعی و تولیدکنندگان پسماند در جهان، نقشی کلیدی در بحران های زیست محیطی معاصر ایفا می کند. رویکرد سنتی اقتصاد خطی که بر پایه استخراج، مصرف و دفع بنا شده، منجر به انباشت حجم عظیمی از نخاله های ساختمانی و اتلاف انرژی نهفته در مصالح گشته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی ادغام اصول اقتصاد چرخشی (Circular Economy) در فرآیند طراحی معماری پایدار به منظور کاهش پسماند و حفظ ارزش منابع انجام شده است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی تحلیلی بوده و با بررسی متون کتابخانه ای و اسناد معتبر بین المللی استراتژی های کلیدی این حوزه استخراج شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که با تغییر پارادایم از «ساختمان به عنوان محصول» به «ساختمان به عنوان بانک مواد (BAMB)» می توان فرآیند تولید پسماند را از همان مراحل اولیه طراحی کنترل نمود. در این راستا چهار استراتژی عملیاتی شامل طراحی برای جداسازی و بازسازی (DD)، لایه بندی عمر ساختمان، استفاده از پاسپورت های دیجیتال مواد و انتخاب مصالح با منبع چرخشی به عنوان ارکان اصلی معماری چرخشی شناسایی شدند. نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که به کارگیری اتصالات خشک و مکانیکی در کنار تفکیک لایه های با طول عمر متفاوت می تواند نرخ بازیافت قطعات را تا ۷۰ درصد افزایش داده و عمر مفید بنا را از طریق ارتقای قابلیت تطبیق پذیری بهبود بخشد. در نهایت این مقاله تاکید می کند که تحقق معماری بدون پسماند در بستر ایران مستلزم بازنگری در ضوابط اجرایی، بهره گیری از تکنولوژی های مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) و احیای دانش بومی در استفاده از مصالح طبیعی و بازگشت پذیر است.

کلیدواژه ها:

اقتصاد ، چرخشی ، معماری پایدار ، کاهش پسماند ، ساختمانی ، طراحی برای جداسازی (DD) ، بانک مواد ، محیط زیست