چالش های دسترسی دانش آموزان روستایی به منابع آموزشی جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل چالش های دسترسی دانش آموزان روستایی شهر زنجان به منابع آموزشی درس جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای در سال تحصیلی ۱۴۰۴ - ۱۴۰۵ انجام شد. روش پژوهش از نوع آمیخته کیفی (کمی) با رویکرد اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی با ۱۸ نفر از معلمان جغرافیا و مدیران مدارس روستایی شهر زنجان مصاحبه نیمه ساختاریافته به عمل آمد و داده ها با استفاده از روش تحلیل تماتیک تجزیه و تحلیل گردید. در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته بر اساس مضامین استخراج شده در میان ۱۲۰ نفر از دانش آموزان پایه دهم و یازدهم مدارس روستایی شهر زنجان توزیع شد. یافته ها نشان داد که مهم ترین چالش های دسترسی به منابع آموزشی جغرافیا عبارتند از کمبود شدید نقشه ها و اطلس های به روز، نبود دسترسی به اینترنت پرسرعت در مناطق روستایی، فقدان کتابخانه های تخصصی، عدم تطابق محتوای کتاب های درسی با واقعیت های محلی و منطقه ای زنجان و همچنین ضعف مهارت های معلمان در استفاده از فناوری های آموزشی. علاوه بر این، نتایج نشان داد که ۷۸ درصد دانش آموزان روستایی هرگز از تصاویر ماهواره ای و سامانه های اطلاعات جغرافیایی در کلاس استفاده نکرده اند و ۸۵ درصد آنان به دلیل نبود زیر ساخت، امکان مشاهده فیلم های آموزشی مرتبط با برنامه ریزی منطقه ای را ندارند. بر اساس یافته ها راهکارهایی مانند تولید محتوای بومی، تجهیز مدارس روستایی به کتابخانه های دیجیتال، آفلاین و برگزاری کارگاه های توانمندسازی معلمان پیشنهاد شد.

کلیدواژه ها:

دسترسی ، آموزشی ، منابع ، جغرافیا ، مدارس روستایی ، برنامه ریزی منطقه ای ، زنجان