تحول دیجیتال و توسعه پایدار چارچوب سه لایه زیرساخت دیجیتال، حکمرانی دیجیتال و نوآوری دیجیتال برای تحقق اهداف توسعه پایدار

دو جریان جهانی تحول دیجیتال و توسعه پایدار به طور همزمان اقتصادها سازمان ها و جوامع را دگرگون ساخته اند. با وجود اهمیت روزافزون این دو مفهوم بسیاری از پژوهش های موجود صرفا بر رابطه کلی میان آنها تمرکز کرده و کمتر به سازوکارهای مشخص اثرگذاری تحول دیجیتال بر ابعاد مختلف توسعه پایدار پرداخته اند. پژوهش حاضر با هدف تبیین این سازوکارها و ارائه یک چارچوب مفهومی منسجم از رویکرد مرور نظام مند ادبیات و تحلیل محتوای جهت دار استفاده کرده است. در این راستا پانزده مطالعه منتخب و معتبر منتشر شده در حوزه تحول دیجیتال و توسعه پایدار مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که تاثیر تحول دیجیتال بر توسعه پایدار را می توان در قالب یک چارچوب سه لایه شامل زیرساخت دیجیتال، حکمرانی دیجیتال و نوآوری دیجیتال تبیین کرد. در این چارچوب زیرساخت دیجیتال به عنوان بستر امکان دهنده از طریق افزایش بهره وری و کاهش مصرف منابع عمل می کند، حکمرانی دیجیتال از طریق ارتقای شفافیت، بهبود تخصیص منابع و تقویت پاسخگویی نهادی زمینه تحقق اهداف پایداری را فراهم می سازد؛ و نوآوری دیجیتال با بهره گیری از فناوری هایی نظیر هوش مصنوعی، کلان داده و رباتیک به عنوان موتور محرک توسعه محصولات و فرآیندهای پایدار ایفای نقش می کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که تحقق اهداف توسعه پایدار نیازمند سرمایه گذاری و سیاست گذاری هماهنگ در هر سه لایه است. چارچوب پیشنهادی می تواند مبنایی برای طراحی راهبردهای ملی و سازمانی در مسیر گذار هم زمان دیجیتال و توسعه پایدار باشد.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، توسعه پایدار ، زیرساخت دیجیتال ، حکمرانی دیجیتال ، نوآوری دیجیتال