خوانش آیکونولوژی عناصر بصری سکه های حسن بیگ آق قویونلو(۸۸۲–۸۶۱ق) (با تاکید بر متون مذهبی حک شده بر مسکوکات)

آیکونولوژی یا شمایل شناسی پژوهشی است برای شناسایی و درک عمیق ترین معنای آثار هنری از طریق ایجاد پیوند میان مطالعات تاریخ هنر و دیگر شعبه های علوم انسانی. در مطالعات آیکونولوژی پس از توصیف صرف اثر (پیش آیکونوگرافی) و تحلیل محتوای اثر (تحلیل آیکونوگرافی یا شمایل نگارانه) به تفسیر اثر پرداخته می شود تا بدین گونه فراتر از جنبه زیبایی شناختی، بازتاب تحولات تاریخی یا به صورت دقیق تر، جهان بینی دوران خلق اثر، در آثار هنری شناسایی گردد. مسئله این پژوهش خوانش آیکونولوژیک عناصر بصری حک شده بر سکه های حسن بیگ آق قویونلو و بیان نقش روح و جهان بینی زمانه در شکل گیری شعائر مذهبی مسکوکات اوست. هدف تحقیق، تبیین تحولات مذهبی در ایران بعد از ایلخانان با استفاده از اسناد سکه شناسی است. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای است. یافته های پژوهش نشان می دهد شعائر حک شده بر سکه های حسن بیگ آق قویونلو ترکیبی از عناصر عقیدتی اهل سنت و شیعیان است؛ بر این مبنا سکه های اوزون حسن، بازتاب دهنده روح مذهبی زمانه از دوران ایلخانان به بعد است که در قالب مفهوم «تسنن دوازده امامی» شکل گرفته و سرانجام منجر به تاسیس حکومت صفویه و رسمیت تشیع در ایران گردیده است.

کلیدواژه ها:

آیکونولوژی ، سکه ، اوزون حسن ، آق قویونلو ، تسنن دوازده امامی