تحلیل نقش شهرداری در نگهداری کانال ها و جوی های شهری برای بهبود دفع آب های سطحی (مطالعه ی موردی: شهرداری یاسوج)

مدیریت آب های سطحی یکی از وظایف اساسی شهرداری ها در راستای کاهش آب گرفتگی، حفاظت از زیرساخت های شهری و ارتقای ایمنی و رفاه شهروندان است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش شهرداری در نگهداری کانال ها و جوی های شهری و تاثیر آن بر بهبود دفع آب های سطحی، با تاکید بر شهرداری یاسوج، انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی تحلیلی است و اطلاعات مورد نیاز آن به روش کتابخانه ای و اسنادی، از طریق بررسی مقالات علمی، کتاب ها، پایان نامه ها، گزارش های تخصصی و اسناد مرتبط گردآوری و تحلیل شده است. یافته ها نشان داد که نقش شهرداری در این حوزه در سه بعد برنامه ریزی، اجرایی و نظارتی قابل تبیین است و کارایی شبکه دفع آب های سطحی، افزون بر ظرفیت و کیفیت طراحی، به نگهداری مستمر، لایروبی و پاک سازی دوره ای، مرمت آسیب های فیزیکی، پایش شبکه و هماهنگی میان واحدهای مرتبط وابسته است. همچنین، تجمع رسوبات و پسماندها، فرسودگی کانال ها، شیب بندی نامناسب برخی معابر، ساخت و سازهای غیراصولی، محدودیت بودجه، کمبود تجهیزات و نیروی متخصص، فقدان بانک اطلاعاتی جامع و غلبه مدیریت واکنشی بر رویکرد پیشگیرانه، از مهم ترین عوامل کاهش عملکرد شبکه شناسایی شدند. در شهر یاسوج نیز بارش های فصلی قابل توجه، شیب برخی معابر، توسعه ساخت و ساز و افزایش سطوح نفوذناپذیر، ضرورت نگهداری منظم شبکه را دوچندان کرده است. بر اساس نتایج، بهبود دفع آب های سطحی در یاسوج بیش از آنکه صرفا مستلزم احداث زیرساخت های جدید باشد، نیازمند اصلاح نظام مدیریت، بهره برداری و نگهداری شبکه موجود است. از این رو، تهیه بانک اطلاعات مکانی، شناسایی نقاط بحرانی، تدوین تقویم سالانه لایروبی، تخصیص بودجه مشخص، تقویت هماهنگی سازمانی، استفاده از گزارش های شهروندی و بهره گیری از ابزارهای پایش هوشمند پیشنهاد می شود. در مجموع، گذار از مدیریت مقطعی و بحران محور به مدیریت یکپارچه، داده محور و پیشگیرانه می تواند به کاهش آب گرفتگی، افزایش عمر زیرساخت ها و ارتقای تاب آوری شهری یاسوج منجر شود.

کلیدواژه ها:

شهرداری یاسوج ، آب های سطحی ، کانال های شهری ، جوی های شهری ، نگهداری پیشگیرانه ، آب گرفتگی ، تاب آوری شهری