استانداردهای شهرسازی ایمن در برابر زلزله و چالش های اجرایی در شهرداری ها

این پژوهش با هدف بررسی استانداردهای شهرسازی ایمن در برابر زلزله و شناسایی چالش های اجرایی آن در شهرداری یاسوج انجام شده است. با توجه به قرارگیری شهرهای ایران در پهنه های لرزه خیز و نقش مهم مدیریت شهری در کاهش آسیب پذیری، این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی با رویکرد کمی است. داده های پژوهش از طریق پرسشنامه محقق ساخته شامل ۲۴ گویه در قالب طیف پنج درجه ای لیکرت و در میان کارشناسان، مدیران و متخصصان حوزه شهرسازی، مدیریت شهری، ایمنی شهری و مدیریت بحران گردآوری شد. پایایی پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ تایید گردید و مقدار آلفای کل برابر با ۰.۸۹ به دست آمد. همچنین نتایج آزمون KMO با مقدار ۰.۸۴۶ و معناداری آزمون بارتلت نشان داد داده ها برای تحلیل عاملی اکتشافی مناسب هستند. یافته های پژوهش نشان داد پنج عامل اصلی شامل استانداردهای کالبدی و فضایی، چالش های نظارتی و حقوقی، چالش های مالی و اقتصادی، تخصص، داده و فناوری، و آموزش، فرهنگ سازی و مشارکت شهروندان، ابعاد اصلی موضوع را تشکیل می دهند و در مجموع ۶۵.۷۰ درصد از واریانس داده ها را تبیین می کنند. نتایج رتبه بندی عوامل نشان داد چالش های مالی و اقتصادی با میانگین ۳.۵۰ مهم ترین مانع اجرای استانداردهای شهرسازی ایمن در برابر زلزله است و آموزش، فرهنگ سازی و مشارکت شهروندان با میانگین ۲.۶۵ ضعیف ترین وضعیت را دارد. بر اساس نتایج، تحقق شهرسازی ایمن در برابر زلزله مستلزم تقویت منابع مالی پایدار، ارتقای نظارت و ضمانت اجرایی، بهره گیری از فناوری های نوین مانند GIS، آموزش تخصصی کارکنان و افزایش آگاهی و مشارکت شهروندان است.

کلیدواژه ها:

شهرسازی ایمن ، زلزله ، شهرداری یاسوج ، تاب آوری شهری ، تحلیل عاملی اکتشافی ، مدیریت بحران ، استانداردهای کالبدی ، چالش های اجرایی