بررسی درس ریاضی به دلیل ماهیت ساختاریافته، استدلالی و مسئله محور خود، در پرورش تفکر منطقی و مهارت های سطح بالای شناختی دانش آموزان

مسئله انطباق برنامه درسی ریاضی دوره متوسطه با مهارت های قرن بیست ویکم، نه یک مسئله ساده محتوایی، بلکه یک چالش ساختاری و نظام مند در سطح سیاست گذاری آموزشی، طراحی برنامه درسی و اجرای آموزشی است. شواهد نظری و تجربی در پژوهش های داخلی و خارجی به طور همسو نشان می دهند که علی رغم تاکید گسترده بر ضرورت توسعه مهارت هایی مانند تفکر انتقادی، حل مسئله، خلاقیت، همکاری و سواد دیجیتال، نظام آموزش ریاضی هنوز در بسیاری از موارد در چارچوب سنتی و حافظه محور باقی مانده است (Trilling & Fadel, ۲۰۰۹; Schoenfeld, ۲۰۱۶). این وضعیت بیانگر نوعی شکاف پایدار میان اهداف رسمی برنامه درسی و آنچه در کلاس درس تحقق می یابد است که در ادبیات برنامه درسی از آن به عنوان فاصله میان برنامه درسی قصدشده و برنامه درسی اجراشده یاد می شود (Goodlad, ۱۹۷۹).تحلیل نهایی یافته ها نشان می دهد که یکی از مهم ترین دلایل عدم انطباق، ساختار ارزشیابی در نظام آموزشی است. زمانی که آزمون ها عمدتا بر سنجش پاسخ های عددی و راه حل های از پیش تعیین شده تمرکز دارند، به طور طبیعی فرایند یاددهی و یادگیری نیز به سمت تمرین های الگوریتمی سوق پیدا می کند. این در حالی است که مهارت های قرن بیست ویکم ذاتا ماهیتی فرایندی، باز و غیرخطی دارند و نیازمند ارزشیابی عملکردی، پروژه محور و مبتنی بر شواهد واقعی یادگیری هستند (Black & Wiliam, ۲۰۰۹). بنابراین، می توان نتیجه گرفت که تا زمانی که نظام ارزشیابی دچار تحول نشود، سایر اصلاحات در سطح محتوا و روش تدریس نیز اثرگذاری محدودی خواهند داشت.یافته های این پژوهش همچنین نشان می دهد که روش های تدریس در آموزش ریاضی نقش تعیین کننده ای در میزان تحقق مهارت های قرن بیست ویکم دارند. اگرچه در اسناد رسمی بر استفاده از روش های فعال و مشارکتی تاکید شده است، اما در عمل، بسیاری از کلاس های درس همچنان معلم محور و مبتنی بر انتقال مستقیم دانش هستند. این موضوع موجب کاهش فرصت های یادگیری عمیق، تعامل دانش آموزان و درگیری شناختی در حل مسائل پیچیده می شود. در حالی که پژوهش های Schoenfeld (۲۰۱۶) و Kilpatrick و همکاران (۲۰۰۱) نشان می دهند که یادگیری ریاضی زمانی معنادار و پایدار خواهد بود که دانش آموزان در فرآیند حل مسئله به صورت فعال مشارکت داشته باشند و بتوانند راهبردهای مختلف را آزمون و تحلیل کنند.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی ریاضی ، دوره متوسطه ، مهارت های قرن بیست ویکم ، برنامه درسی ، آموزش ریاضی.