تغییر باورهای منفی ریاضی: مدل سازی روانشناختی نقش معلم در افزایش خودکارآمدی دانش آموزان

باورهای منفی ریاضی از عوامل روان شناختی موثر بر کاهش مشارکت، پشتکار و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به شمار می آیند و می توانند از طریق تجربه شکست، اضطراب، مقایسه اجتماعی و بازخوردهای نامناسب تقویت شوند. هدف مقاله حاضر، تبیین سازوکار شکل گیری این باورها، بررسی پیوند آن ها با خودکارآمدی ریاضی و مدل سازی نقش معلم در اصلاح ادراک دانش آموز از توانایی های خویش است. روش تحقیق این مقاله به صورت تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و مقالات معتبر انجام شده است. یافته ها نشان می دهد خودکارآمدی ریاضی بر میزان تلاش، انتخاب راهبرد، استمرار در حل مسئله، مدیریت اضطراب و تفسیر موفقیت یا شکست اثر می گذارد. نقش معلم در این فرایند تنها به انتقال مفاهیم درسی محدود نیست، بلکه کیفیت رابطه آموزشی، نوع بازخورد، شیوه مواجهه با اشتباه، تنظیم دشواری تکالیف و فراهم کردن تجربه های موفقیت تدریجی را دربرمی گیرد. بر پایه مدل پیشنهادی، حمایت عاطفی و آموزشی معلم، بازخورد فرایندمحور، هدف گذاری مرحله ای، آموزش اسنادهای سازنده و ایجاد فضای امن برای پرسشگری، باورهای محدودکننده را کاهش می دهد و احساس شایستگی ریاضی را تقویت می کند. نتایج بیانگر آن است که تغییر باورهای منفی زمانی اثربخش تر خواهد بود که مداخلات شناختی، هیجانی و آموزشی به صورت هماهنگ اجرا شوند و پیشرفت فردی جایگزین مقایسه آسیب زای دانش آموزان شود در فضای حمایتی واقعی کلاس درس.

کلیدواژه ها:

باورهای منفی ریاضی ، خودکارآمدی ریاضی ، نقش معلم ، اضطراب ریاضی ، روان شناسی تربیتی