مدیریت وابستگی شناختی دانش آموزان به ابزارهای هوش مصنوعی در فرایند تدریس

گسترش استفاده دانش آموزان از ابزارهای هوش مصنوعی، در کنار فرصت های آموزشی، احتمال برون سپاری فرایندهای ذهنی و شکل گیری وابستگی شناختی را افزایش داده است. این مقاله با هدف تبیین مفهوم وابستگی شناختی، شناسایی عوامل زمینه ساز، بررسی پیامدهای آن بر یادگیری و ارائه راهبردهای تربیتی برای مدیریت استفاده دانش آموزان از هوش مصنوعی تدوین شده است. روش تحقیق این مقاله به صورت تحلیلی توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و مقالات معتبر انجام شده است. داده های گردآوری شده با تمرکز بر آموزش مدرسه ای و نقش معلم تحلیل گردید. یافته ها نشان می دهد دسترسی سریع به پاسخ های آماده، ضعف سواد هوش مصنوعی، کاهش تحمل دشواری های ذهنی، تکالیف نتیجه محور، اعتماد افراطی به خروجی های ماشینی و نبود هدایت آموزشی می تواند کوشش شناختی، تفکر انتقادی، حل مسئله، خودتنظیمی و احساس مالکیت دانش آموز نسبت به یادگیری را تضعیف کند. تحلیل مطالب همچنین نشان داد که منع کامل ابزارهای هوشمند، راهکاری اثربخش نیست و مدیریت تربیتی باید بر حفظ عاملیت دانش آموز، تقدم تفکر مستقل، ارزیابی پاسخ های تولیدشده، توضیح مسیر رسیدن به پاسخ، طراحی تکالیف فرایندمحور و کاهش تدریجی حمایت ماشینی استوار باشد. نتایج مقاله بر نقش محوری معلم در تعیین حدود استفاده، آموزش اعتبارسنجی اطلاعات، تقویت فراشناخت و ایجاد توازن میان بهره گیری از قابلیت های هوش مصنوعی و استقلال فکری دانش آموز تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

وابستگی شناختی ، هوش مصنوعی آموزشی ، برون سپاری شناختی ، تفکر انتقادی ، نقش معلم