تحلیل محتوای کتاب هدیه های آسمانی پایه چهارم ابتدایی به لحاظ پرداختن به آثار اجتماعی دین

پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان توجه به آثار اجتماعی دین در محتوای کتاب های هدیه های آسمانی پایه چهارم ابتدایی انجام شد. روش تحقیق توصیفی از نوع تحلیل محتوا با رویکرد آمیخته (کمی و کیفی) بود. جامعه آماری شامل کتاب هدیه های آسمانی این پایه در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ و ۱۲ نفر از متخصصان علوم تربیتی و آموزش دینی با حداقل پنج سال تجربه تدریس یا تالیف بود که با روش هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها سیاهه تحلیل محتوای محقق ساخته بر اساس مولفه هایی چون همکاری و مشارکت اجتماعی، احترام به والدین، قانون مداری، مسئولیت پذیری، رعایت حقوق دیگران، صداقت، عدالت خواهی، انفاق و امر به معروف و نهی از منکر بود. داده ها با استفاده از تکنیک آنتروپی شانون و تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند. نتایج نشان داد میزان توجه به آثار اجتماعی دین در سطح متوسط است و در پایه چهارم بیشترین تاکید بر شاخص های «احترام به والدین»، «همکاری و مشارکت اجتماعی»، «احترام به دیگران» و «قانون مداری» بود. این یافته ها نشان می دهد که مفاهیم اجتماعی دین در کتاب ها تا حدودی بازتاب یافته اند، اما تمرکز نامتوازن بر برخی مولفه ها و کم توجهی به شاخص هایی مانند «مسئولیت پذیری» و «رعایت حقوق دیگران» نیازمند بازنگری و تعادل بخشی در محتوای آموزشی است. بر این اساس، تقویت شاخص های مغفول آثار اجتماعی دین می تواند نقش موثرتری در تربیت اجتماعی و شهروندی دانش آموزان ایفا کند.

کلیدواژه ها:

آموزش دینی ، آثار اجتماعی دین ، تحلیل محتوا ، هدیه های آسمانی ، دوره ابتدایی